English
Język Polski
Budowa materii w „Meteorach” Kartezjusza
Abstrakt
This paper aims to introduce “The Meteors”, one of the three essays, along with “The Dioptrics and The Geometry”, appended by Descartes to the edition of the “Discourse on the Method” in 1637. It presents shared features rather than a detailed analysis of successive ‘meteorological’ phenomena. The philosopher addresses the issue in Discourse One, On the „Nature of Earthly Bodies”, designed to introduce the entire essay, then also in Discourse Two, dedicated to the phenomena of vapors and fumes. The word ‘meteors’, associated today with astronomy, in the 17th c., referred to phenomena in the sublunar world, with an obvious connection to Aristotle’s tradition. Starting from phenomena between the Moon and the Earth, the essay portrays meteorological phenomena such as winds, thunderstorms, lightning, rain, snowfall, and rainbows. We analyze the issues presented in these two discourses: the molecular structure of matter, subtle matter, vapor, and fumes, and show that Descarte’s hypothesis of the molecular structure of matter differs significantly from the ancient atomism.
Pobrania
Bibliografia
Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 2, tłum. K. Leśniak, Warszawa 1990.
Arystoteles, Meteorologika, tłum. A. Paciorek, Warszawa 1990.
Arystoteles, O powstawaniu i niszczeniu, tłum. L. Regner, Warszawa 1990.
Commentarii Collegii Conimbricensis Societatis Jesu in libros Meteororum Aristotelis Stagyritae, Coimbra 1592.
Descartes R., Oeuvres de Descartes, publ. par Ch. Adam, P. Tannery, Paris 1897–1913.
Kartezjusz, Geometria, tłum. i koment. P. Błaszczyk, K. Mrówka, Kraków 2015.
Kartezjusz, Dioptryka, tłum. i koment. P. Błaszczyk, K. Mrówka, Kraków 2018.
Descartes R., Discours de la Méthode suivi de la Dioptrique, les Météores, la Géométrie et le traité de Mécanique, [w:] Oeuvres complètes, t. 3, red. J.-M Beyssade, D. Kambouchner, Paris 2009.
Descartes R., Traité des passions de l’âme, cz. 2, Paris 1649.
Kartezjusz, Rozprawa o Metodzie, w celu prawidłowego kierowania rozumem i poszukiwania prawdy w naukach oraz Dioptryka, Meteory i Geometria, które są próbami tej Metody, tłum. K. Mrówka, P. Błaszczyk, Kraków 2023.
Kartezjusz, Zasady filozofii, tłum. I Dąbska, Kęty 2001.
Platon, Dialogi, t. 2, tłum. W. Witwicki, Kęty 1999.
Babijczuk W., Meteory Kartezjusza, Wrocław 2009.
Błaszczyk P., Descartes’ Transformation of Greek Notion of Proportionality, [w:] Handbook of the History and Philosophy of Mathematical Practice, red. B. Sriraman, Springer 2024, s. 235-267.
Błaszczyk P., Mrówka K., Dwie tęcze Kartezjusza, „Konspekt” 2014, t. 4, s. 149–154.
Błaszczyk, P., Petiurenko, A., Commentary to Book I of the Elements. Hartshorne and beyond, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Mathematicae Pertinentia” 2021, nr 13, s. 43–99.
Gilson E., Météores cartésiens et Météores scolastiques, „Revue néo-scolastique de philosophie” 1920, nr 88, s. 358–384, 1921, nr 89, s. 73–84.
Furetière A., Dictionnaire universel contenant généralement tous les mots françois, tant vieux que modernes, et les termes de toutes les sciences et des arts, t. 2, La Haye et Rotterdam 1701.
Plezia M., Słownik łacińsko-polski, t. 5, Warszawa 1999.
www.edu.rsc.org/resources/the-mpemba-effect/1018.article
www.perseus.tufts.edu
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane w „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki” są udostępniane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0). Licencja zezwala na kopiowanie i rozpowszechnianie opublikowanego materiału w dowolnym medium lub formacie w celach niekomercyjnych, pod warunkiem prawidłowego wskazania autorstwa, podania informacji o licencji oraz nierozpowszechniania materiału po dokonaniu jego modyfikacji.
