Kultura intelektualna sędziego ziemskiego lubelskiego Jacka Trembińskiego w świetle inwentarza jego księgozbioru z drugiej połowy XVIII wieku

Autor

Abstrakt

Over the centuries, the book has been the basic tool of scientific/scholarly and cultural communication. Historical home book collections appear to be a reliable indicator of intellectual horizons and of demographic, social and psychological characteristics of various social groups and specific individuals, including processes taking place in the socio-cultural sphere. The present analysis of the content of the book collection of the Lublin land judge Jacek Trembiński allows to show the impact books did exert on the intellectual profile of his as well as on his activities in the public and private sectors.

Pobrania

Statystyki pobrań nie są dostępne.

Bibliografia

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL], Acta castrensia Lublinensia – Inscriptiones [ACL – I], vol. 174, vol. 175, vol. 176, vol. 177, vol. 190

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL], Acta castrensia Lublinensia – Relationes [ACL – RMO], vol. 262, vol. 449, vol. 492

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL], Acta terrestria Lublinensia – Liber Relationum [ATL – LR], vol. 207/58/72

Czajkowski B., Kazanie podczas pogrzebu […] Jacka hrabi Trembińskiego, sędziego ziemskiego lubelskiego […] dnia 10 czerwca roku 1786 miane, Lublin, w Drukarni Uprzywilejowaney J.K.Mości XX. Trynitarzów, [po 10 VI 1786].

Mowa […] Jacka Trembińskiego, sędziego ziemskiego lubelskiego przy oddawaniu laski miana, [w:] Ordinatio judiciorum ordinariorum generalium Tribunalis Regni Lublinensis […] die 11 mensis Aprilis Anno 1782, [b.m., dr., Lublin, Druk. Trynitarzy, po 11 IV 1782].

Mowa w czasie reassumpcyi […] i oddania laski marszałkowskiey dnia 4-tego […] kwietnia 1785 roku przez […] Jacka Trembińskiego […] miana, [w:] Ordinatio Judiciorum ordinariorum generalium Tribunalis Regni Lublinensis […] die 4-ta mensis Aprilis in reassumptio judiciorum Anno D-ni 1785, Lublini, Typis Sacrae Regiae Maiestatis in Collegio PP. Trinitariorum, [po 8 IV 1785].

Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. H. Gmiterek i R. Szczygieł, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1992.

Urzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII. Spisy, oprac. S. Cynarski i A. Falniowska-Gradowska, Kórnik 1990, s. 219.

Urzędnicy województwa lubelskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. W. Kłoczewski i W. Urban, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1981.

Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku (ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy, oprac. K. Przyboś, Wrocław 1987.

Urzędnicy województwa sandomierskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. K. Chłapowski i A. Falniowska-Gradowska, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1993.

Ausz M., Szkoły pijarskie na Lubelszczyźnie w wiekach XVII–XIX, Lublin 2006.

Barycz H., Dzieje nauki w Polsce w epoce Odrodzenia, Warszawa 1957.

Bednarska-Ruszajowa K., Uczyć – Bawić – Wychowywać. Książka i jej funkcja społeczna w Polsce w okresie Oświecenia, Kraków 2004.

Bednarski S., Upadek i odrodzenie szkół jezuickich w Polsce. Studium z dziejów kultury i szkolnictwa polskiego, Kraków 1933.

Biegański S., Szkoły pijarskie w Polsce: na pamiątkę 300-tej rocznicy Zgromadzenia ks. Pijarów, Lwów 1898.

Bieńkowska B., Inwentarze księgozbiorów prywatnych jako źródła do badań nad dziejami czytelnictwa, „Studia o Książce” 1989, t. 18, s. 65–75.

Bogdanow H., Kalendarze w księgozbiorach szlachty krakowskiej w XVIII wieku jako wyraz jej zainteresowań czytelniczych, „Studia o Książce” 1989, t. 18, s. 109–117.

Bogdanow H., Literatura piękna jako wyraz zainteresowań szlachty krakowskiej w XVIII wieku, „Studia o Książce” 1975, t. 5, s. 129–159.

Bogdanow H., Literatura społeczno-polityczna jako wyraz zainteresowań szlachty krakowskiej w XVIII w., „Studia o Książce” 1972, t. 3, s. 345–374.

Bogdanow H., Piśmiennictwo religijne w księgozbiorach szlachty krakowskiej w XVIII wieku jako wyraz jej zainteresowań czytelniczych, [w:] Problemy kultury literackiej polskiego Oświecenia. Studia, pod red. T. Kostkiewiczowej, Wrocław 1978, s. 83–117.

Borkowska U., Hagiografia polska (wiek XVI–XVIII), [w:] Dzieje teologii katolickiej w Polsce, t. 2: Od Odrodzenia do Oświecenia, cz. 1: Teologia humanistyczna, pod red. M. Rechowicza, Lublin 1975, s. 471–504.

Buchwald-Pelcowa P., »Drukówi winniśmy oświecenie naszego wieku«. Rola książki w drodze ku Oświeceniu, Warszawa 2003.

Dąbkowski P., Palestra i księgi sądowe ziemskie i grodzkie w dawnej Polsce, „Pamiętnik Historyczno-Prawny” 1926, t. 3, s. 1–111.

Dobrowolska M., Trybunał Koronny w Lublinie 1578–1794, Lublin 1994.

Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 3, cz. 2: Mazowsze z Podlasiem, oprac. K. Korotajowa, A. Hendzel, J. Krauze-Karpińska i J. Szczepaniec, pod red. K. Korotajowej i J. Krauze-Karpińskiej, Warszawa 2001.

Dumanowski J., Świat rzeczy szlachty wielkopolskiej w XVIII wieku, Toruń 2006.

Dymmel A., Księgozbiory domowe w Lublinie w pierwszej połowie XIX wieku, Lublin 2013.

Głombiowski K., O funkcjonalną koncepcję nauki o książce, „Studia o Książce” 1970, t. 1, s. 5–24.

Głombiowski K., Nauka o książce nauką o człowieku, „Studia o Książce” 1973, t. 4, s. 26–40.

Głombiowski K., Problemy historii czytelnictwa, Wrocław 1966.

Główka D, Książki w inwentarzach pośmiertnych szlachty ziemi zakroczymskiej w XVIII w., „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki”, 2020, t. 29 z. 1, s. 119–128.

Gmiterek H., Lublin w stuleciach XVII i XVIII wieku, [w:] Lublin, dzieje miasta, t. 1: Od VI do końca XVIII wieku, Lublin 2008, s. 91–165.

Grabski A.F., Zarys historii historiografii polskiej, Poznań 2005.

Grabski A.F., Dzieje historiografii, Poznań 2006.

Grochulska B., Wielcy bankierzy Warszawy, „Wiek Oświecenia” 1988, t. 5, s. 69–90.

Gruczyński S.J., Księgozbiór i zainteresowania czytelnicze Ewarysta Andrzeja Kuropatnickiego 1734–1788, „Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego” ser. A, 1973, t. 28, s. 40–41.

Grychowski A., Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Lublin 1974.

Historia nauki polskiej, t. 2, wstęp i red. B. Suchodolski, Wrocław 1970.

Historia państwa i prawa Polski, t. 2: Od połowy XV wieku do r. 1795, pod red. J. Bardacha, Warszawa 1966.

Jemioł P., Biblioteki parafialne dekanatów krakowskich: Lelów i Wolbrom w XVIII w., „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2012, t. 98, s. 121–148.

Juda M., Akta wizytacyjne jako źródło do dziejów księgozbiorów historycznych. Na przykładzie akt dekanatu chełmskiego z XVIII i początku XIX wieku, „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” 2016, t. 10, s. 107–118.

Juda M., Księgozbiór rajcy i aptekarza Pawła Soldadiniego. Przyczynek do dziejów kultury intelektualnej mieszczaństwa krakowskiego pierwszej połowy XVIII wieku, [w:] O etosie książki. Studia z dziejów bibliotek i kultury czytelniczej, red. T. Wilkoń, Katowice 2017, s. 49–66.

Juda M., Kultura książki na Lubelszczyźnie w czasach staropolskich. Zarys problematyki, [w:] Książki i Historia. Księga Jubileuszowa ofiarowana dr. Zdzisławowi Bieleniowi z okazji 50-lecia nieprzerwanej pracy w Bibliotece im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, Lublin 2008, s. 65–80.

Juda M., Trembiński Jacek, [w:] Słownik biograficzny miasta Lublina, red. nauk. P. Jusiak, M. Sioma, J. Ternes, t. 4, Lublin 2014, s. 260–262.

Kicińska U., Wzorzec szlachcianki w polskich drukowanych oracjach pogrzebowych XVII w., Warszawa 2013.

Kitowicz J., Opis obyczajów za panowania Augusta III, Wrocław 1970.

Klemensiewicz M., Oświecenie, Warszawa 2008.

Kolekcje historyczne. Księgozbiory szlacheckie XVI–XVII wieku, Warszawa 2004.

Konopczyński W., Dłuski Tomasz h. Nałęcz, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 5, Wrocław 1977, s. 197.

Kossowska K., Polska myśl pedagogiczna pod koniec XVIII wieku wobec zmian w kształceniu i wychowaniu kobiet, „Humanum. Międzynarodowe Studia Społeczno-Humanistyczne”, 2018, t. 30 (3), s. 109–121.

Kostecki J., Dzieje czytelnictwa w Polsce (do roku 1945), [w:] Ludzie i książki. Studia historyczne, red. J. Kostecki, Warszawa 2006, s. 11–31.

Kot S., Historia wychowania, t. 1: Od starożytnej Grecji do połowy wieku XVIII, t. 2: Wychowanie nowoczesne: od połowy wieku XVIII do współczesności, Warszawa 2010.

Kracik J., Biblioteki parafialne a prywatne księgozbiory duchowieństwa. Dekanat Nowa Góra w XVII–XVIII w. „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1976, t. 32, s. 249–271.

Królikowska A., Kształcenie nauczycieli dla jezuickich szkół średnich w Polsce od XVI do XVIII wieku, Kraków 2019.

Kuklo C., Badania nad historią kobiet w Polsce w XVI–XVIII wieku w latach 2011–2020. Niezmienna atrakcyjność, ale czy nowe pytania?, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historia” 2020, t. 107, s, 13–57, DOI: https://doi.org.10.18778/0208-6050.107.02.

Kwiatkowska M., Z dziejów biblioteki szkoły pijarskiej w Piotrkowie Trybunalskim 1675–1833(1864), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum” 1991, t. 2, s. 75–96.

Lewin J., Palestra w dawnej Polsce, „Pamiętnik Historyczno-Prawny”, 1936, t. 13, z. 1, s. 1–121.

Libera Z., Oświecenie, Warszawa 1974.

Litak S., Historia wychowania, t. 1: Do Wielkiej Rewolucji Francuskiej, Kraków 2010.

Migoń K., Bibliologia – nauka o kulturze książki, [w:] Encyklopedia książki, pod red. A. Żbikowskiej-Migoń i M. Skalskiej-Zlat, t. 1: Eseje·A–J, Wrocław 2017, s. 23–32.

Migoń K., Księgoznawstwo wobec historii nauki, „Rocznik Biblioteki Narodowej” 1972, t. 8, s. 25–36.

Migoń K., Nauka o książce. Zarys problematyki, Wrocław 1984.

Mikelarena Peña F., La cultura libraria en la Navarra rural entre 1750 y 1849, „Historia Contemporánea” 2007, t. 34, p. 283–322.

Mikołejko Z., Problematyka badań nad księgozbiorami mieszczan poznańskich XVIII wieku, „Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” 1981, t. 6, s. 5–40.

Mirek M., Pietas et Litterae. Wpływ kolegium pijarów w Podolińcu na rozwój dawnego szkolnictwa, Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2020, t. 114, s. 215–263, DOI: https://doi.org(10.31743)abmk.11777.

„Monitor”. 1765–1785. Wybór, oprac. i wstęp E. Aleksandrowska, Wrocław 1976.

Mornet D., Les enseignements des bibliothèques privées, „Revue d’Histoire Littéraire de la France” 1910, t. 17, s. 449–496.

Motywy religijne w twórczości pisarzy polskiego Oświecenia, red. T. Kostkiewiczowa, Lublin 1995.

Niesiecki K., Herbarz Polski, t. 9, Lipsk 1842.

Nieznanowski S., Z badań nad czytelnictwem staropolskim na Lubelszczyźnie, [w:] Z dziejów życia literackiego w Polsce XVI–XVII wieku, Wrocław 1980, s. 247–259.

Nikliborcowa A., Literatura Francji feudalnej (do końca wieku XVIII), [w:] Dzieje literatur europejskich, pod red. W. Floryana, t. 1, Warszawa 1977, s. 581–691.

Panuś K., Kaznodziejstwo, t. 2: Kościół w Polsce od średniowiecza do baroku, Kraków 2022, s. 313–474, DOI: https://doi.org/10.21306/9788376432328; t. 3: Kościół w Polsce od oświecenia do współczesności, Kraków 2022, s. 8–136, DOI: https://doi.org/10.21906/9788376432335,

Piechnik L., Przemiany w szkolnictwie jezuickim w Polsce XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne” 1977, t. 25 z. 2, s. 31–63.

Podraza A., Jakub Kazimierz Haur pisarz rolniczy w XVII wieku. Studium z dziejów polskiej literatury rolniczej, Wrocław 1961.

Prasa polska w latach 1661–1864, red. J. Łojek, Warszawa 1976.

Puchalski J., Literatura polityczna w siedemnastowiecznych księgozbiorach szlachty koronnej w świetle produkcji wydawniczej krajowych oficyn drukarskich z lat 1501–1732, „Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” 1993, t. 15: Zbiory Rozproszone, s. 43–83.

Religijność literatury polskiego baroku, red. Cz. Hernas, M. Hanuniewicz, Lublin 1995.

Różycki E., Księgozbiory szlachty na południowo-wschodnich ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, „Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” 2014, t. specjalny: Studia ofiarowane Profesorowi Józefowi Wojakowskiemu w sześćdziesięciolecie urodzin, s. 51–61.

Rudnicka J., Biblioteki mieszczan warszawskich za Stanisława Augusta, [w:] Warszawa XVIII wieku, t. 2, Warszawa 1973, s. 125–163.

Słowiński J., Rozwój pisma łacińskiego w Polsce XVI–XVIII wieku, Lublin 1992.

Spruta J., Edukacja klas niższych w jezuickich kolegiach Rzeczypospolitej od XVI do XVIII wieku, „Nauczyciel i Szkoła” 2010, t. 3 (48), s. 27–46.

Szady J., Inwentarz księgozbiorów parafialnych z drugiej połowy XVIII wieku – nowa metoda edycji, „Journal: Textus et Studia” 2016, nr 1(5), s. 77–91, DOI: https://doi.org.10.19265/TES.2016.01577.

Szczepaniec J., Drukarstwo – księgarstwo, [w:] Słownik literatury polskiego Oświecenia, red. T. Kostkiewiczowiczowa, Wrocław 1977, s. 84–96.

Szczygielski W., Łubieński Florian, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 18, Wrocław 1973, s. 480–481.

Ślusarska M., Kaznodziejstwo epoki stanisławowskiej – inspiratorzy, twórcy, odbiorcy, 1995, „Napis” ser. 2, s. 101–117.

Torój E., Inwentarze książek lubelskich introligatorów z pierwszej połowy XVII wieku, Lublin 2000.

Torój E., Inwentarze księgozbiorów mieszczan lubelskich z lat 1591–1678, Lublin 1997.

Torój E., Inwentarze książek mieszczan lubelskich z pierwszej połowy XVIII wieku, „Folia Bibliologica. Biuletyn Biblioteki Głównej UMCS” 1996–1997, t. 44–45, s. 7–29.

Torój E., Z dziejów lubelskiego księgarstwa w XVII wieku, „Annales UMCS” Sect. FF, 1990, t. 8,9, s. 141–163.

Wadowski A., Kościoły lubelskie, Lublin 2004.

Węglorz J., Zdrowie, choroba i lecznictwo w społeczeństwie Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku, Toruń 2015.

Węglorz J., „Są psi, jest gospodarstwo – około tego się krzątać” Staropolskie poglądy na zachowanie dobrego zdrowia, „Prace Historyczne” 2021, t. 148 z.1, s. 33–47. DOI: https://doi.org10.4467/20844069PH.21.003.13680.

Wichowa M., Jakuba Kazimierza Haura dyskurs o pijaństwie na tle wypowiedzi na temat staropolskich autorów, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2015, t. 12, s. 31–43.

Witkowski W., Lublin trybunalski, [w:] Lublin w dziejach i kulturze Polski, red. T. Radzik i A.A. Witusik, Lublin 1997, s. 129–141.

Wkład Jezuitów do nauki i kultury w Rzeczypospolitej Obojga Narodów i pod zaborami, red. I. Stasiewicz-Jasiukowa, Poznań 2004.

Wkład Pijarów do nauki i kultury w Polsce, red. I. Stasiewicz-Jasiukowa, Warszawa 1993.

Żbikowska-Migoń A., Książka naukowa w kulturze polskiego Oświecenia, Wrocław 1977.

https://www.worldcat.org [dostęp: luty 2023 – kwiecień 2023].

https://estreicher.uj.edu.pl/staropolska/baza/ [dostęp: luty 2023 – maj 2023].

Daniel Defoe https://www.nndb.com/people/759/000026681/ [dostęp: 15.05.2023].

Pobrania

Opublikowane

2026-10-13

Jak cytować

Juda, M. (2026). Kultura intelektualna sędziego ziemskiego lubelskiego Jacka Trembińskiego w świetle inwentarza jego księgozbioru z drugiej połowy XVIII wieku. Analecta. Studia I Materiały Z Dziejów Nauki, 32(2), 27–51. Pobrano z https://wydawnictwo.pan.pl/index.php/a/article/view/7153

Podobne artykuły

<< < 5 6 7 8 9 10 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.