English
Język Polski
Adaptacja i przebudowa dworca kolejowego Warszawa-Wileńska w centrum handlowe wraz z zadaszonym dworcem
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2025.156168Abstrakt
Rewitalizacja obiektów zabytkowych jest kluczowym elementem ochrony dziedzictwa kulturowego i tożsamości społecznej. Proces ten niejednokrotnie wymaga balansowania pomiędzy zachowaniem autentyczności budynków a dostosowaniem ich do współczesnych potrzeb. Rewitalizacja zabytków to odbudowa zniszczonych budynków lub dzielnic miasta. Natomiast w kontekście zrównoważonego rozwoju, obejmuje szereg działań mających na celu minimalizację wpływu na środowisko, a w tym poprawę efektywności energetycznej i zastosowanie odnawialnych źródeł energii oraz implementację zasad gospodarki o obiegu zamkniętym. W artykule zaprezentowano wybrane zagadnienia odnoszące się do kompleksowej przebudowy i rewitalizacji Dworca Warszawa Wileńska – obiektu historycznego, pierwotnie wzniesionego w 1862 roku jako Dworzec Petersburski. Po przeprowadzeniu szczegółowych konsultacji społecznych, władze samorządowe Warszawy, wspólnie z PKP SA i prywatnymi partnerami, podjęli decyzję o realizacji projektu rewitalizacji dworca Warszawa Wileńska w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Konsorcjum firm: Radex SA i Warbud S.A. zbudowały Centrum Handlowo Usługowe zintegrowane z Dworcem PKP Warszawa Wileńska. Inwestorami projektu były firmy Grupy European Retail Enterprices oraz Carrefour Polska Sp. z o.o. które podpisały stosowne umowy dzierżawy terenu z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – zarządcą narodowej sieci kolejowej. Umożliwiło to przebudowę przestrzeni dworcowej bez konieczności finansowania inwestycji wyłącznie ze środków publicznych. Sprecyzowano najważniejsze potrzeby mieszkańców oraz zidentyfikowano potencjalne problemy przestrzenne. Architekci z biura AMC postawili na przejrzystość, funkcjonalność i estetykę. Prace budowlane rozpoczęto w 1998r. Pierwszym krokiem była rozbiórka starego budynku dworcowego, przy jednoczesnym utrzymaniu funkcjonowania stacji kolejowej. Następnie wykonano prace ziemne pod fundamenty nowego budynku oraz przygotowano infrastrukturę podziemną dla przyszłego tunelu metra i parkingu. Szczególnym wyzwaniem była koordynacja prac z budową stacji metra, co wymagało precyzyjnego harmonogramowania działań i ścisłej współpracy z wykonawcą II linii metra. Konstrukcja galerii handlowej wznosiła się równolegle z budową części dworcowej. Zastosowano nowoczesne technologie prefabrykacji oraz rozwiązania przyjazne środowisku – m.in. systemy oszczędzania energii, wentylacji i retencji wody opadowej. Projekt ten, realizowany w trudnych warunkach ciągłego ruchu pasażerskiego, zwartej zabudowy miejskiej oraz wśród zabytkowych kamienic, wymagał opracowania niestandardowych procedur projektowych, logistycznych i przeciwpożarowych. Ponadto, budowa obiektu wymagała ścisłej współpracy z PKP oraz wieloma instytucjami. W 2002 roku inwestycja została ukończona, a obiekt oddano do użytku publicznego. Kluczowym aspektem wymagającym opracowania nowatorskich procedur stały się odbiory pożarowe kolejnych etapów inwestycji. Każda decyzja dotycząca ochrony przeciwpożarowej wymagała udzielenia przez Wojewódzkiego Komendanta Straży Pożarnej odstępstwa do obowiązujących norm, a wszystkie rozwiązania związane z ochroną pożarową budynku podlegały badaniu przez Instytut Techniki Budowlanej – Zakład Badań Ogniowych. Budowa była realizowana w gęstej zabudowie miejskiej, wśród zabytkowych kamienic mieszkalnych, które zostały zabezpieczone przed uszkodzeniem, a także były monitorowane przez cały okres budowy.Współpraca z PKP i jej wieloma spółkami wymagała doskonałej koordynacji całej inwestycji. Rewitalizacja dworca kolejowego Warszawa Wileńska w 2000 roku stanowiła istotny element szerszego procesu przekształcania tej części Pragi-Północ w nowoczesną i funkcjonalną przestrzeń miejską. Inwestycja ta, stanowi niewątpliwie przykład nowatorskiego podejścia do rewitalizacji i integracji infrastruktury kolejowej z obiektem handlowym o charakterze wielofunkcyjnym i komercyjnym, stając się symbolem nowoczesnej rewitalizacji.Bibliografia
[1] Słownik Języka Polskiego. Warszawa: Wydawnictwo PWN, 2012.
[2] https://fotopolska.eu/Warszawa/b5121,Dworzec_Wilenski_stary.html?f$=$1322477-foto.
[3] https://www.twoja-praga.pl/img/miejsca/dworzec_wilenski/_big/wilenska1.jpg?1296032119987.
[4] M. Książek and P. Nowak, “Diversity management aspects in construction”, Acta Scientiarum Polonorum. Architectura, vol. 16, no. 2, 2017, doi: 10.22630/ASPA.2017.16.2.08.
[5] J. Sobieraj and D. Metelski, “Identification of the key investment project management factors in the housing construction sector in Poland”, International Journal of Construction Management, vol. 23, no. 1, pp. 1-12, 2023, doi: 10.1080/15623599.2020.1844855.
[6] J. Sobieraj, D. Metelski, and P. Nowak, “PMBoK vs. PRINCE2 in the context of Polish construction projects: Structural Equation Modelling approach”, Archives of Civil Engineering, vol. 67, no. 2, pp. 551-579, 2021, doi: 10.24425/ace.2021.137185.
[7] A. Maciejewska, Ł. Kuzak, J. Sobieraj, and D. Metelski, “The Impact of Opencast Lignite Mining on Rural Development: A Literature Review and Selected Case Studies Using Desk Research, Panel Data and GIS-Based Analysis”, Energies, vol. 15, no. 15, art. no. 5402, 2022, doi: 10.3390/en15155402.
[8] A. Nicał, “Outlook for the implementation of selected Ambient Assisted Living Concepts for Panel Building”, Technical Transactions, vol. 4, p. 123-130, 2017, doi: 10.4467/2353737XCT.17.053.6364.
[9] J. Sobieraj and D. Metelski, “Application of the Bayesian New Keynesian DSGE Model to Polish Macroeconomic Data”, Engineering Economics, vol. 32, no. 2 pp. 140-153, 2021, doi: 10.5755/j01.ee.32.2.27214.
[10] A. Nicał, “Selected Technical Solutions in Construction for Elderly People in Poland”, Archives of Civil Engineering, vol. 62, no. 4, pp. 87-96, 2016, doi: 10.1515/ace-2015-0099.
[11] A. Foremny, J. Kulejewski, H. Anysz, A. Nicał, “Collusion and bid rigging in the construction industry: case studies from Poland”, in Proceedings of the Creative Construction Conference. 2018, pp. 822-829, doi: 10.3311/ccc2018-107.
[12] https://fotopolska.eu/Warszawa/b5121,Dworzec_Wilenski_stary.html?f$=$1970253-foto.
[13] M. Książek, P. Nowak, J. Rosłon, and T. Wieczorek, “Multicriteria Assessment of Selected Solutions for the Building Structural Walls”, Procedia Engineering, vol. 91, pp. 406-411, 2014.
[14] M. Książek, P. Nowak, S. Kivrak, J. Rosłon, and L. Ustinovichius, “Computer-aided decision-making in construction project development”, Journal of Civil Engineering and Management, vol. 21, no. 2, pp. 248-259, 2015, doi: 10.3846/13923730.2014.996250.
[15] M. Podolski, J. Rosłon, and B. Sroka, “The impact of the learning and forgetting effect on the cost of a multi-unit construction project with the use of the simulated annealing algorithm”, Applied Sciences, vol. 12, no. 24, art. no. 12667, 2022, doi: 10.3390/app122412667.
[16] J. Sobieraj and D. Metelski, “Private Renting vs. Mortgage Home Buying: Case of British Housing Market – A Bayesian Network and Directed Acyclic Graphs Approach”, Buildings, vol. 12, no. 2, art. no. 189, 2022, doi: 10.3390/buildings12020189.
[17] J. Sobieraj and D. Metelski, “Economic determinants of total factor productivity growth: The Bayesian modelling averaging approach”, Entrepreneurial Business and Economics Review, vol. 9, no. 4, pp. 147-171, 2021, doi: 10.15678/EBER.2021.090410.
[18] J. Rosłon, “Materials and technology selection for construction projects supported with the use of artificial intelligence”, Materials, vol. 5, no. 4, art. no. 1282, 2022, doi: 10.3390/ma15041282.
[19] J. Rosłon, M. Książek-Nowak, and P. Nowak, “Schedules optimization with the use of value engineering and NPV maximization”, Sustainability, vol. 12, no. 18, art. no. 7454, 2020, doi: 10.3390/su12187454.
[20] J. Kulejewski and J. Rosłon, “Optimization of ecological and economic aspects of the construction schedule with the use of metaheuristic algorithms and artificial intelligence”, Sustainability, vol. 15, no. 1, art. no. 890, 2023, doi: 10.3390/su15010890.
[21] P. Nowak, M. Książek, M. Draps, and J. Zawistowski, “Decision making with use of building information Modeling”, Procedia Engineering, vol. 153, pp. 519-526, 2016, doi: 10.1016/j.proeng.2016.08.177.
[22] P. Nowak and M. Skłodkowski, “Multicriteria Analysis of Selected Building Thermal Insulation Solutions”, Archives of Civil Engineering, vol. 62, no. 3, pp. 137-148, 2016, doi: 10.1515/ace-2015-0088.
[23] M. Krzemiński, M. Książek, P. Nowak, J. Rosłon, and T. Wieczorek, “Wielokryterialna ocena wybranych rozwiązań konstrukcyjnych ścian w aspekcie odporności ogniowej”, Logistyka, no. 5, pp. 862-871, 2014.
[24] M. Książek-Nowak and M. Ozimek, “The use of multi-criteria assessment to select a general contractor for a development investment”, Archives of Civil Engineering, vol. 67, no. 4, pp. 573-589, 2021, doi: 10.24425/ace.2021.138519.
[25] J. Sobieraj and D. Metelski, “Innovative Approaches to Urban Revitalization: Lessons from the Fort Bema Park and Residential Complex Project in Warsaw”, Buildings, vol. 15, no. 4, art. no. 538, 2025, doi: 10.3390/buildings15040538.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
