Bogactwo narodów Adama Smitha po 250 latach. Znaczenie dla współczesnych nauk ekonomicznych

Abstrakt

Dzieło Adama Smitha Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów (1776) jest powszechnie uważane za kamień milowy w powstaniu i rozwoju ekonomii jako samodzielnej dyscypliny w ramach nauk społecznych. Celem artykułu jest wskazanie na te aspekty teorii A. Smitha, które okazały się być bardzo ważne w kontekście przyszłego rozwoju ekonomii jako nauki. Dorobek Smitha był częścią szkockiego Oświecenia, środowiska intelektualnego poszukującego praw rządzących społeczeństwem analogicznych do praw natury. Dla wyodrębniającej się jako samodzielna dyscyplina w obrębie nauk społecznych ekonomii oznaczało to odejście od normatywnych traktatów moralno-politycznych w kierunku systematycznej analizy mechanizmów gospodarczych o charakterze opisowym. Bogactwo narodów nie jest podręcznikiem ekonomii, lecz raczej traktatem o rozwoju społecznym i gospodarczym. Smith rozważał opisywane problemy z wielu stron. Doceniał różnorodność i specyfikę różnych narodów. Przedstawiał złe i dobre strony procesów, które są ze sobą ściśle powiązane. Był nie tylko ekonomistą, ale także, w związku z początkami swojej kariery naukowej, filozofem moralnym. Dlatego jego wywody są mocno osadzone w wiedzy o naturalnych skłonnościach ludzi. Bogactwo narodów jest dziełem wielowątkowym. W związku z tym można uważać Smitha za prekursora różnych współczesnych nurtów nauk ekonomicznych. Artykuł skupia się na ekonomii behawioralno-ewolucyjnej i ekonomii instytucjonalnej, a także zarządzaniu.