Nie komunizm, lecz populizm. Materializm historyczny: uzupełnienie i korekta

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24425/pfns.2023.158077

Abstrakt

Autor podejmuje zadanie unowocześnienia materializmu historycznego. Koryguje przy tym marksowską prognozę dziejową, zgodnie z którą po kapitalizmie nastąpi komunizm. Wedle autora w XIX wieku nauka po raz pierwszy w dziejach zaczęła oddziaływać na postęp techniczny. Efektem jest rewolucja technologiczna, która zmieniła sposób wytwarzania dóbr materialnych, a w konsekwencji całe życie społeczne. Postęp techniczny wytworzył nową, obecnie najbardziej wydajną ekono-micznie klasę: „eksperiuszy” (czyli specjalistów). Dominującym podmiotem w procesie produkcji staje się przy tym aparat państwa. Następstwem rozrostu funkcji ekonomicznych aparatu państwa jest pojawienie się „biurokratury” (klasy państwowych zarządców życiem społecznym) oraz „socjalproletariatu” (klasy ludzi dotowanych przez państwo). Ze względu na fakt, że przejmowanie władzy przemocą zostało zastąpione przez wybory powszechne, rośnie wpływ polityczny socjalproletariatu. Autor definiuje populizm jako polityczny sojusz biurokratury i socjalproletariatu. Środki potrzebne na wsparcie finansowe socjalproletariatu aparat państwa zdobywa poprzez wyzysk ekonomiczny innych klas, przede wszystkim eksperiatu. Krok po kroku miejsce prognozowane w przyszłości przez marksizm zajmuje nie komunizm, lecz populizm.

Opublikowane

2026-10-14

Jak cytować

Stanisławek, Jędrzej. „Nie Komunizm, Lecz Populizm. Materializm Historyczny: Uzupełnienie I Korekta”. Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria, t. 126, nr 2, październik 2026, s. 79-97, doi:10.24425/pfns.2023.158077.

Numer

Dział

Artykuły