Prasa PRL jako medium upowszechniające praktyki ezoteryczne

Abstrakt

Od połowy lat 70. prasa w PRL coraz częściej podejmowała temat różnych praktyk ezoterycznych, poczynając od „unaukowionych” podejść do zjawisk paranormalnych (parapsychologia) po zagadnienia takie, jak bioenergoterapia, chiromancja, astrologia, rebirthing i medytacja. Celem artykułu jest prześledzenie tych procesów, z uwzględnieniem znaczenia czasopism dla środowiska ezoterycznego oraz powodów podejmowania tej problematyki przez różne periodyki. Aby zrekonstruować przebieg i konteksty upowszechniania praktyk ezoterycznych w prasie, zastosowano metodę historyczno-opisową i elementy metody analizy zawartości prasy. Ustalono, że wśród czasopism, które w największym stopniu przyczyniły się do popularyzacji tematyki ezoterycznej, były początkowo „Tygodnik Demokratyczny”, „Literatura” i młodzieżowe „Dookoła Świata”, następnie zaś „Przekrój” i PAX-owskie tygodniki „WTK” oraz „Kierunki”. Periodyki te poruszały omawiane zagadnienia z kilku powodów, przede wszystkim z chęci pozyskania czytelników oraz z racji zainteresowań poszczególnych dziennikarzy, utrzymujących niekiedy żywe kontakty ze środowiskiem ezoterycznym.