Wybrane aspekty bitwy nad rzeką Yalu w oparciu o źródła rosyjskie i brytyjskie oraz prasę warszawską

Abstrakt

W niniejszym artykule przedstawione zostały wybrane aspekty działań lądowych starcia nad rzeką Yalu trwającego od 16 (29) kwietnia do 18 kwietnia (1 maja) 1904 roku podczas wstępnej fazy wojny japońsko-rosyjskiej. Jest to temat rzadko pojawiający się w książkach dotyczących tego okresu, większy nacisk kładzie się na bitwy morskie. Autor korzystał z opracowań polskich oraz obcojęzycznych, w większości oparł swoje rozważania na źródłach angielskich i carskich. Obecne w pracy są również pewne telegramy i depesze pojawiające się na łamach „Kuriera Warszawskiego” oraz tłumaczenia raportów dowódców Mikołaja II umieszczone w tej gazecie. Praca została podzielona na kilka części. W każdej z nich autor krótko opisał jeden dzień działań wojennych, wybierając — z powodu bogactwa materiału źródłowego — niektóre elementy. Po każdym takim fragmencie umieszczone są wzmianki na temat strat rosyjskich i japońskich, które pojawiały się w opracowaniach i wspomnieniach pisanych po czasie przez naocznych świadków oraz ludzi zajmujących się tą tematyką. Problematyczne okazały się zwłaszcza różne nazewnictwa poszczególnych fragmentów terenu, co próbował w miarę możliwości wyeliminować piszący. Z tekstu jednoznacznie wynika, że — w konfrontacji z literaturą przedmiotu — niektóre wnioski dowódców były błędne. Ponadto dochodziło niejednokrotnie do zafałszowań oraz kłamstw co do powodu ataku w konkretnym czasie i miejscu, czego przykłady zostały podane. W zakończeniu autor podsumował swoje spostrzeżenia oraz wyciągnął wnioski na temat przedstawień tej bitwy w publikacjach współczesnych oraz tych wydanych w okresie wojny lub krótko po jej zakończeniu.