„Doprowadzić Polskę do kwitnienia”, czyli savoir-vivre według Leopolda Tyrmanda - Jawor, Anna (Rocznik Historii Prasy Polskiej, 2026)
*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(–scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(–thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(–header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:d0d84078-d016-438e-a49c-7cbd015f2f67-7" data-turn-id-container="request-WEB:d0d84078-d016-438e-a49c-7cbd015f2f67-7" data-testid="conversation-turn-16" data-turn="assistant"> <div class="text-base my-auto mx-auto pb-10 [–thread-content-margin:var(–thread-content-margin-xs,calc(var(–spacing)*4))] @w-sm/main:[–thread-content-margin:var(–thread-content-margin-sm,calc(var(–spacing)*6))] @w-lg/main:[–thread-content-margin:var(–thread-content-margin-lg,calc(var(–spacing)*16))] px-(–thread-content-margin)"> <div class="[–thread-content-max-width:40rem] @w-lg/main:[–thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(–thread-content-max-width) flex-1 group/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn" data-conversation-screenshot-content=""> <div class="min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&]:mt-1" dir="auto" tabindex="0" data-message-author-role="assistant" data-message-id="915c857b-ea60-4386-b7d4-94626264fe66" data-message-model-slug="gpt-5-5" data-turn-start-message="true"> Celem artykułu jest analiza artykułów prasowych Leopolda Tyrmanda pod kątem zawartych w nich sugestii dotyczących poprawy obyczajów w społeczeństwie polskim. Analizie poddane zostały teksty publikowane w latach 1947–1967 w „Przekroju”, „Tygodniku Powszechnym” oraz paryskiej „Kulturze”, a także fragmenty „Dziennika” pisarza. Są one kontekstualizowane w ówczesnym dyskursie na temat obyczajowości polskiej (teksty innych twórców, a także doniesienia prasowe) i konfrontowane z wynikami badań polskiej opinii publicznej, z uwzględnieniem ówczesnych realiów. Choć interesujące mnie tu treści mają charakter postulatywny (jak uczynić Polskę krajem o wyższej kulturze), są one zarazem istotnym świadectwem życia codziennego Polski powojennej. Wyróżnione kategorie, wyodrębnione na podstawie analizy tekstów Tyrmanda, a zawarte w tytułach poszczególnych części artykułu, stanowią zestaw wartości, do których pisarz przykładał szczególną wagę. Ich obecność w jego publicystyce „zdradza” jednocześnie ich brak w ówczesnym życiu społecznym. Przedwojenny, a przede wszystkim międzynarodowy kontekst, w jakim umieszcza Tyrmand swoje rozważania, pozwala — przez kontrast — pokazać pewien ideał kultury dnia codziennego, do jakiego winni Polacy, według niego, aspirować. Najważniejszym punktem odniesienia w tym względzie czyni Tyrmand kraje Europy Zachodniej i Północnej.