English
Українська
Русский
Język Polski
Старобелорусские редакции рыцарских романов в Великом Княжестве Литовском и их отсутствующие южнославянские звенья
DOI:
https://doi.org/10.24425/slo.2025.156315Abstrakt
The article analyzes two Old Belarusian romances – ones about Tristan and Bowo – that are a part of the 16th century Codex at the Raczyński Library in Poznań. They are Belarusian translations of Italian versions performed not from the original but from a lost Serbian text. The hypothetical existence of a text that links the Italian and Belarusian versions is indicated by the South Slavic origin vocabulary documented in the translation. The vocabulary is situated in the context with reference to proper etymological sources and the location of Balkan languages. The range of Serbian origin words found in previous studies is specified. Additionally, new examples of Balkan influences on the vocabulary in the Belarusian texts are given.
Bibliografia
Battaglia S., Grande Dizionario della lingua Italiana, [v:] https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIe3aJHNNnngIADAD0X4pQ;_ylu=Y29sbwNpcjIEcG9zAzEEdnRpZAMEc2V-jA3Ny/RV=2/RE=1743098250/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.gdli.it%2f/RK=2/RS=l6_pbN_FBjfnKnRs8wwjV2CV1LE-.
Bodyanskiy O., O poiskakh moikh v Poznanskoy publichnoy biblioteke, «Chteniya v Obshchestve istorii i drevnostey rossiyskikh pri Moskovskom universitete», 1846, № 1.
Bol’shoy entsiklopedicheskiy slovar’. Yazykoznaniye, red. V. N. Yartseva, Moskva 1998.
Brazhunow A., Byelaruskiya Alyeksandryya, Troya, Tryshchan… Pyerakladnaya byelyetrystyka Byelarusi XV-XVII stst., Minsk 2009.
Brazgunou A., Europejski romans historyczny i rycerski w przekładach białoruskich XV-XVII wieku, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2013, nr IX.
Brückner A., Ein weissrussischer Codex miscellaneus der Gräflich-Raczyński’schen Bibliothek in Posen, “Archiv für Slavische Philologie” 1886, nr IX.
Bulyka A. M., Daŭnija zapazyčanni bielaruskaj movy, Minsk 1972.
Chamyarytski V. A., Byelaruskiya lyetapisy yak pomniki litaratury (Uzniknyennye i litaraturnaya historyya pyershykh zvodaw), Minsk 1969.
Citko L., Jeszcze w kwestii genezy białoruskiego Tristana, „Studia Wschodniosłowiańskie” 2021, nr 21.
Dekanić-Janoski S., The Serbo-Russian Romance of Tristan and Isolt (Povest o Trištanu i Ižoti), [in:] The Tristan Legend: Texts from Northern end Eastern Europe in Modern English Translation, ed. J. Hill, Leeds 1977.
Etimologicheskiy slovar’ slavyanskikh yazykov, red. O. N. Trubachev: t. 1-31, red. A. F. Zhuravlev, t. 32-39, Moskva 1974-2014.
Graciotti S., “Srpska” istorija Tristana i njegov italijansko-venetski original, “Referati i saopštenja – Naučni sastanak slavista u Vukove dane” 1979, t. 22.
Graciotti S., Hrvatska glagoljska književnost kao kulturni posrednik između evropskog Zapada i istočnih Slavena, “Slovo” 1971, nr 21.
Graciotti S., Pra daslyedavanni byelaruskaha “Tryshchana” w Italii, «Byelaruski Histarychny Ahlyad» 2016, nr ХХIII, 1-2 (44-45).
Grickat I., Povest o Trištanu i Ižoti, Beograd 1966.
Hadrovics L., Ungarische Elemente im Serbokroatischen, Köln 1985.
Histarychny slownik byelaruskay movy, red. A. Zhurawski, A. Bulyka, t. 1-37, Minsk 1982-2017.
Karskij E., Belorusy, t. III. Očerki slovesnosti belorusskogo plemeni. 2. Staraâ zapadnorusskaâ pisʹmennostʹ, Petrogradʺ 1921.
Kavalyow S., Litaratura Byelarusi poznyaha Renyesansu: zhanry, tvory, asoby, Minsk 2005.
Kay S., Courts, Clerks, and Courtly Love, [in:] The Cambridge Companion to Medieval Romance, ed. R. L. Krueger, Cambridge 2000.
Kipel Z., Introduction, [in:] The Byelorussian Tristan. Translated by Z. Kipel, vol. 59, series B. Garland Library of Medieval Literature, Garland Publishing 1988.
Kipyel′ Z., Byelaruskaya pyerakladnaya litaratura XV-XVII stst. yak most pamizh Uskhodam i Zakhadam, [v:] Byelarusika = Albaruthenica. Byelarus′ pamizh Uskhodam i Zakhadam, Minsk 1997.
Kipieĺ Z., Bielaruskaja pierakladnaja litaratura XV-XVII stst. jak most pamiž Uschodam i Zachadam, [v:] Bielarusika = Albaruthenica. Bielaruś pamiž Uschodam i Zachadam, red. U. Konan, A. Maĺdzis, H. Cychun, Minsk 1997.
Kuz’mina V., Povest’ o Bove-koroleviche v russkoy rukopisnoy traditsii XVII-XIX vv., [v:] Starinnaya russkaya povest’. Stat’i i issledovaniya, red. N. K. Gudzij, Moskva – Leningrad 1941.
Maretić T., Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, dio XI, Zagreb 1935.
Mikhnyevich A., Byelaruskaya mova. Entsyklapyedyya, Minsk 1994.
Muir L., The Serbo-Russian Tristan and the French Prose Tristan, “Bibliographical Bulletin of the International Arthurian Society” 1979, t. XXXI.
Rkp. 94 = rękopiśmienny kodeks XVI wieku w zbiorach Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu.
RKSS = Daničić Đ., Rječnik iz književnih starina srpskih, t. 1. A-K, Biograd 1863.
Sgambati E., Il Tristano Biancorusso. Studia historica et philologica 15. Sectio Slavoromanica 4, Firenze 1983.
Sgambati E., Note sul Tristano bielorusso, “Ricerche Slavistiche” 1977-1979, nr 24-26.
Skok P., Etimologijski rjecnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, Zagreb 1971-1974.
Stipčević V. B., Hrvatska srednjovjekovna proza. I. Legende i romani, Priredila i transkribirala Stipčević, Vesna B., Zagreb 2013.
Sudnik T. M., Povest’ o Tryshchane v poznanskom sbornike XVI v., [v:] Legenda o Tristane i Izol’de, Moskva 1976.
Torres Prieto S., Arthurian Literature in East Slavic, [in:] The Arthur of the North. The Arthurian legend in the Norse and Rus’ realms, ed. M. E. Kalinke, [v:] https://www.academia.edu/2848222/Arthurian_literature_in_East_Slavic.
Veselovskiy A., Belorusskiye povesti o Tristane, Bove i Attile v Poznanskoy rukopisi kontsa XVI veka, «Sbornik Otdelenіya russkago yazyka i slovesnosti Imperatorskoy Akademii Nauk» 1888, t. 44 (3).
Zhurawski A., Historyya byelaruskay litaraturnay movy, t. 1, Minsk 1967.
Zieliński B., Słowiańskie drogi legendy o Tristanie i Izoldzie, [w:] Białoruski Tristan w zbiorach Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, Opracowanie i przekład Lilia Citko, Poznań 2018.
Zoltan A., Slova oraš i orašiec u starabielaruskaj «Poviestи o Tryščane», [v:] Movy Vyalikaha Knyastva Litowskaha. Materyyaly IV Mizhnarodnay navukovay kanfyerentsyi (Brest, 18-19 maja 2004 h.), red. M. M. Aliachnovich, Minsk 2005.
Zoltan A., O niekotorych lieksиčieskиch osobiennostiach starobielorusskoj «Poviesti o Tryščane», [v:] Byelarus′ i byelarusy w prastory i chasye. Zbornik da 75-hoddzya prafyesara Adama Mal′dzisa, red. S. Zaprudski, A. Fyaduta, Z. Shybyeka, Minsk 2007.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Slavia Orientalis
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
