Психолінгвістичний погляд на поняття безпека в українській мовній свідомості
DOI:
https://doi.org/10.24425/slo.2025.155267Abstrakt
The article presents the results of a study conducted during October – December 2022 with Ukrainian respondents. The associative fields of three stimulus words SAFETY, SHELTER, and the stimulus phrase "CLOSE THE SKY!" are analyzed with the help of a free associative experiment. The structure of associative fields and their semantic content are determined, and a comparative analysis of the associative and lexical meaning of concepts is carried out. Actual semantic connections and meanings of stimulus words of respondents are revealed. The presented data in intelligence confirm that associative responses to specific words-stimuli reflect the experience of the language community during the Russian-Ukrainian war in 2022.
Bibliografia
Akademichnyy tlumachnyy slovnyk ukrayins'koyi movy, (1970-1980), [v:] http://sum.in.ua/s/.
Bezpieczeństwo w teorii i badaniach naukowych, red. B. Wiśniewski, Szczytno 2018.
Bilotserkovets M., Kontsepty bezpeka / safety / security ta yikh psykholinhvistychna reprezentatsiia v ukrainskii ta anhliiskii movakh, [v:] https://repo.snau.edu.ua/bitstream/ 1234 5678 9/12051/ 1/%D0 %91%D1%96%D0%BB% D0%BE% D1%86% D0%B5% D1%80% D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%86%D1%8C_%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B8%20%D0%A1%D1%83%D0%BC%D0%B8.pdf.
Denysevych O., Telebachennya yak predmet psykholinhvistychnoho analizu, «Visnyk knyzhkovoyi palaty» 2019, № 4.
Denysevych O., Stereotypnist' reaktsiy v asotsiatyvnykh polyakh sliv-stymuliv reklamnoyi leksyky, «Naukovi zapysky Natsional'noho universytetu «Ostroz'ka akademiya» 2022, Seriya «Filolohiya», 12 (80).
Zasyekin S., Kuperman V., Hlova I., & Zasyekina L., Rozpovidi pro viynu v sotsmerezhakh: osobystyy dosvid perezhyvannya rosiys'ko-ukrayins'koyi viyny, «Skhidnoyevropeys'kyy zhurnal psykholinhvistyky» 2022, t. 9 (2).
Zelens'kyy V., Do amerykantsiv: Zakryyte nebo. Zakhystit' ukrayintsiv vid teroru. Khiba tse zavelyke prokhannya?, [v:] https://www.liga.net/ua/politics/opinion/k-amerikantsam-zakroyte-nebo-zaschitite-ukraintsev-ot-terrora-razve-eto-bolshaya-prosba.
Kaspruk V., Prezydent Dzho Bayden – zakryyte nebo nad Ukrayinoyu, [v:] https://glavcom.ua/columns/kaspruk/prezident-dzho-bayden-zakriyte-nebo-nad-ukrajinoyu-826157.html.
Ol'khovych-Novosadyuk M., Psykholinhvistychni aspekty kontseptu radist' v ukrayins'kiy movi ta kul'turi, “Slavia Orientalis” 2022, t. LXXI, № 3.
Orel I., Vplyv tsinnisnoyi kartyny svitu na rozvytok semantyky frazeolohizmiv, «Slavia Orientalis» 2022, t. LXXI, № 2.
Shevchenko V., Shcho oznachaye termin «zakryte nebo» y chomu NATO ne «zakryvaye» nebo nad Ukrayinoyu, [v:] https://armyinform.com.ua/2022/03/05/shho-oznachaye-termin-zakryte-nebo-j-chomu-nato-ne-zakryvaye-nebo-nad-ukrayinoyu/.
Hartshome J., Vid redaktora: Polityka – tse ne vydovyshchnyy sport: shchodo roli psykholinhvistiv u dobu hlobal'noyi kryzy, «Skhidnoyevropeys'kyy zhurnal psykholinhvistyky», 9 (2), [v:] https://doi.org/10.29038/eejpl.2022.9.2.har.
Hasibuan J.R., Associative meaning and communicative effect (meaning delivery), «Bahas» 2016, vol 27, № 3, [w:] https://jurnal.unimed.ac.id/2012/index. php/bahas/article/view/5670.
Lyubymova S., Associative experiment in the study of a sociocultural stereotype, «Kalbų Studijos» 2020, [v:] https://www.researchgate.net/publication/342632926.
Mao C., Associative Meaning in Social and Cultural Context. Proceedings of the 2nd International Conference on Science and Social Research, 2013.
Martinek S., Mitkov V., Ukrainskyi asotsiatyvnyi slovnyk, t. III. Vid stymulu do reaktsii, Lviv 2021.
Słownik języka polskiego, [w:] https://sjp.pwn.pl/slowniki/schron.html.
Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, Warszawa 1996, s. 15.
Stańczyk J., Wielowymiarowość bezpieczeństwa – zarys problematyki, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a proces wsparcia społecznego, (red.) J. Dębowski, E. Jarmoch, A. W. Świderski, Siedlce 2007.
Stawnicka J., Dyskurs o bezpieczeństwie z perspektywy lingwosecuritologii, Katowice 2016.
Special Issue “Language and War” (2022), t. 9, № 2, [v:] https://eejpl.vnu.edu.ua/index.php /eejpl/issue/view/19.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Slavia Orientalis

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
English
Українська
Русский
Język Polski