Mirabilia w rosyjskich przekładach gazet zagranicznych z XVII wieku

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24425/slo.2024.153260

Abstrakt

In the 17th century, the operations of the Ambassadorial Chancery in Moscow (Russian: Посольский приказ) developed intensively. There, selected information from the European press was translated into Russian. The translations were intended for the Tsar and the representatives of the Russian aristocracy – the boyars. The news covered significant current affairs, mainly international politics, as they aimed to familiarise Russians with the situation in Europe. Interestingly, among the most important contents translated from foreign newspapers were reports on mirabilia – miraculous events or things and supernatural phenomena. The aim of this article is to present reports from the West about miracles, supernatural events and to determine the attitudes of the authors, translators, and contemporary audiences towards such information.

Bibliografia

Batorski P., Fałszywy mesjasz. Kim był Sabataj Cwi?, [w:] https://www.jhi.pl/artykuly/falszywy-mesjasz-kim-byl-sabataj-cwi,4395.

Cierniak U., Apokalipsa rosyjskich staroobrzędowców, [w:] Apokalipsa. Symbolika – Tradycja – Egzegeza, red. K. Korotkich, J. Ławski, t. 1, Białystok 2006.

D'yakon Fedor, O poznanii antikhristovoy prelesti, [v:] Materialy dlya istorii raskola za pervoye vremya ego sushchestvovaniya, red. N. Subbotin, [v:] https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Subbotin/materialy-dlja-istorii-raskola-za-pervoe-vremja-ego-sushhestvovanija-tom-6/#0_7.

Etimologicheskiy onlayn-slovar' russkogo yazyka Maksa Vasmera, [v:] https://lexicography.online/etymology/vasmer/z/zmeâ.

Głuszak D., O technikach tłumaczenia nazw obcych w XVII-wiecznej publicystyce rosyjskiej, „Przegląd Rusycystyczny” 2021, nr 3 (175).

Głuszak D., Sposoby tłumaczenia nazw obcych w rosyjskich kurantach z lat 1671–1672, „Przegląd Rusycystyczny” 2024, nr 1 (185).

Gura A.V., Uzeneva E.S., Petukh, [v:] Slavyanskiye drevnosti. Etnolingvisticheskiy slovar', red. N.I. Tolstoy, Moskva 1995, t. IV.

Heller M., Historia Imperium Rosyjskiego, przeł. E. Melech, T. Kaczmarek, Warszawa 2002.

Maier I., Izvestiya o chudotvornykh istochnikakh v russkom perevode (1646 g.): vnov' naydennyye originaly k Vestyam-Kurantam, „Slovo. Journal of Slavic Languages, Literatures and Cultures” 2017, No. 58.

Maier I., Pervaya russkaya pechatnaya gazeta i eye inostrannyye obraztsy, [v:] La Russie et les modèles étrangers, S. Rolet (red.), Lille 2010.

Rotkiewicz M., Ludzie dość powszechnie wierzyli, że choroby, powodzie czy nawet morderstwa to sprawka sił nadprzyrodzonych, [w:] https://www.projektpulsar.pl/czlowiek/2207664,1,ludzie-dosc-powszechnie-wierzyli-ze-choroby-powodzie-czy-nawet-morderstwa-to-sprawka-sil-nadprzyrodzonych.read.

Shamin S.M., Chudesa v kurantakh vremen pravleniya Fedora Alekseyevicha (1676–1682 gg.), „Drevnyaya Rus'. Voprosy mediyevistiki” 2001, № 4.

Shamin S.M., Dostavka i obrabotka v Posol'skom prikaze inostrannykh gazet v tsarstvovaniye Fedora Alekseyevicha, [v:] Issledovaniya po istochnikovedeniyu istorii Rossii (do 1917 g.): sbornik statey, red. A.I. Aksenov, Moskva 2003.

Shamin S.M., Inostrannyye «pamflety» i «kur'yezy» v Rossii XVI – nachala XVIII stoletiya, Moskva 2020.

Shamin S.M., Kuranty XVII stoletiya: Evropeyskaya pressa v Rossii i vozniknoveniye russkoy periodicheskoy pechati, Moskva – Sankt-Peterburg 2011.

Słownik języka polskiego PWN, Poradnia Językowa, [w:] https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/;8354.

Słownik języka polskiego. Pedia.pl, [w:] https://www.pedia.pl/prikaz.

Vakhrameyeva E.E., Posol'skiy prikaz v XVII v.: puti evropeizatsii Rossii, „Vestnik Permskogo universiteta” 2010. Seriya: Istoriya, Vypusk 2 (14).

Vesti-Kuranty 1600–1639 gg. Izd. podgot. N.I. Tarabasova, V.G. Dem'yanov, A.I. Sumkina; pod red. S.I. Kotkova, Moskva 1972 (V-K I).

Vesti-Kuranty 1642–1644 gg. Izd. podgot. N.I. Tarabasova, V.G. Dem'yanov, A.I. Sumkina; pod red. S.I. Kotkova, Moskva 1976 (V-K II).

Vesti-Kuranty 1645–1646, 1648 gg. Izd. podgot. N.I. Tarabasova, V.G. Dem'yanov; pod red. S.I. Kotkova, Moskva 1980 (V-K III).

Vesti-Kuranty 1648–1650 gg. Izd. podgot. V.G. Dem'yanov, R.V. Bakhturina; pod red. S.I. Kotkova, Moskva 1983 (V-K IV).

Vesti-Kuranty 1651–1652 gg., 1654–1656 gg., 1658–1660 gg. Izd. podgot. V.G. Dem'yanov; otv. red. V.P. Vomperskiy, Moskva 1996 (V-K V).

Vesti-Kuranty 1656 g., 1660–1662 gg., 1664–1670 gg. Ch. 1: Russkiye teksty. Izd. podgot. V.G. Dem'yanovym pri uchastii I.A. Kornilayevoy. Zaversheniye raboty nad izd. i podgot. k pechati: E.A. Podshivalova, S.M. Shamin; pod red. A.M. Moldovana i I. Maier, Moskva 2009 (V-K VI:1).

Vesti-Kuranty 1656 g., 1660–1662 gg., 1664–1670 gg. Ch. 2: Inostrannyye originaly k russkim tekstam. Issledovaniye i podgotovka tekstov I. Maier; otv. red. V.B. Krys'ko, Moskva 2008 (V-K VI:2).

Vesti-Kuranty 1671–1672 gg., podgotovka tekstov, issledovaniya, kommentarii, ukazateli I. Maier, S.M. Shamina, A.V. Kuznetsovoy, I.A. Kornilayevoy i V.B. Krys'ko pri uchastii E.V. Amanovoy; red. V.B. Krys'ko i I. Maier, Moskva 2017 (V-K VII).

Vostochnoslavyanskiye etiologicheskiye skazki i legendy. Entsiklopedicheskiy slovar', red. G.I. Kabakova, Moskva 2019.

Waugh D.C., Maier I., Cross-Cultural Communication in Early Modern Russia: Foreign News in Context, Seattle – Uppsala 2023.

Wielki słownik rosyjsko-polski, A. Mirowicz, I. Dulewicz, I. Grek-Pabis, I. Maryniak, Warszawa – Moskwa 1970.

Wołoszyn M., Zrzuciłem duży kamień na wodnego węża... Poetycki a ludowy obraz węża, [w:] https://www.zurnalai.vu.lt/open-series/article/view/24589/23847.

Zasurskiy Ya.N., Petrovskiye «Vedomosti» – povestka dnya na veka, [v:] https://vestnik.journ.msu.ru/books/2010/1/petrovskie-vedomosti-povestka-dnya-na-veka/.

Pobrania

Opublikowane

2025-04-15

Jak cytować

Głuszak, Dorota. „Mirabilia W Rosyjskich przekładach Gazet Zagranicznych Z XVII Wieku”. Slavia Orientalis, t. 73, nr 4, kwiecień 2025, s. 31-44, doi:10.24425/slo.2024.153260.

Numer

Dział

Literaturoznawstwo i kulturoznawstwo