Концепт «родина» по данным беларускоязычных текстов

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24425/slo.2024.153267

Abstrakt

The article examines the use of names for the concept “homeland” in texts of different types of discourse within Belarusian. Analyzed are contexts with the lexemes radzima, ajchyna, baćkaŭščyna in official documents, scientific texts, folklore, fiction and newspapers as well as in text corpora. A conclusion is drawn about the opposition exiting within the Belarusian worldview of the motherland as a country and the notion of the local homeland. This opposition originates in the formation of the new Belarusian language of the late 19th – early 20th century, when peasant culture stood in opposition to the government, which continued to exist in the Soviet period. The local homeland, home, family were often more important than the bigger one. The latter was usually nominated by the proper noun – Belarus.

Bibliografia

Aksamitaw A., Prykazki i prymawki: tlumachal′ny slownik byelaruskikh prykazak i prymavak, Minsk 2000.

Badzyevich Z., Samatyya I., Byelaruskaya mova, Vuchebny dapamozhnik dlya 8 klasa wstanow ahul′nay syarednyay adukatsyi z byelaruskay i ruskay movami navuchannya, Minsk 2020.

Bartminski J., Aspects of Cognitive Ethnolinguistics, London 2009.

Byelaruskiya narodnyya prykazki i prymawki, red. M. Sudnik, Minsk 1957.

Byelazarovich V., Kudrawtsava S., Lyuby A., Historyya Byelarusi sa starazhytnykh chasow da kantsa XVIII st., Vuchebny dapamozhnik dlya 10 klasa wstanow ahul′nay syarednyaиy adukatsyi z byelaruskay movay navuchannya, Minsk 2020.

Chernyavskaya Yu., Belorusy. Ot “tut·eyshykh” k natsii, Minsk 2010.

Chalavyek i hramadstva: Encyklapyedychny davyednik, Myensk 1998.

Fyadosik A., Antalohiya byelaruskay prykazki, prymawki i vyslowya, Minsk 2002.

Hawrosh N., Nyamkovich N., Afarystychnyya vyslowi byelaruskikh pis′myennikaw, Minsk 2011.

Hrynblat M., Prykazki i prymawki, kn.1‑2, Minsk 1976.

Ivanova S., Ivanow Ya., Slownik byelaruskikh prykazak, prymavak i krylatykh vyrazaw: linhvakrainaznawchy dapamozhnik, Minsk 1997.

Karotki ruska‑byelaruski hramadska‑palitychny slownik, Minsk 2008.

Lyepyeshaw I., Yakaltsevich M., Slownik byelaruskikh prykazak, Minsk 1996.

Lyepyeshaw I., Frazyealahichny slownik byelaruskay movy, t. 1‑2, Minsk 1993.

Lyevanyuk, A., Maystry kazhuts′…: byelaruskiya litaraturnyya afarystychnyya vyslowi, Brest 2010.

Natsional′nyy pravovoy Intyernyet‑portal Ryespublиkи Byelarus′, [v:] https://pravo.by/document/pdf/kodeksibel/kriminalni_kodeks_rb_1999_bel.

Niebrzegowska‑Bartmińska, S. Definowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce, Lublin 2020.

Polska – Litwa – Białoruś. Historia, która dzieli i łączy, „Acta Baltico‑Slavica” 2017, nr 41.

Radzik R., Białorusini – między Wschodem a Zachodem, Lublin 2012.

Rudenka A., Changes in the profiling of the democracy stereotype in Belarus in recent years, [in:] I Międzynarodowy Kongres Etnolingwistyczny, t. 4. Nazwy wartości i koncepty kulturowe, ich hierarchie i rekonstrukcje, red. Niebrzegowska‑Bartmińska S., Szadura J., Pazio‑Wlazłowska D., Żywicka B., Lublin 2022.

Rudenka A., The Concept of Homeland in the Works of Belarusian Emigrants and Repressed Citizens, “Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 2024, nr 36.

Rudenka A., Kontsept “rodina” v yazykovoy kartine mira belarusov: istoriya nominatsiy i sistemnyye dannyye, „Przegląd wschodnioeuropejski” (w druku).

Shynkaroŭ V.V., Ramanava S.P., Byelaruski palitychny slownik, Minsk 2011.

Syerzhputowski A., Kazki i apavyadanni byelarusaw Slutskaha pavyeta, Minsk 2000.

Shkraba I., Shkraba R., Krynichnaye slova: byelaruskiya prykazki i prymawki, Minsk 1987.

Slownik movy “Nashay nivy” 1906‑1915, red. V. Lyemtsyuhova, t. 1‑5, Minsk 2003.

Tarasava S., Sakralizacyja vobrazu Radzimy w tvorchasci byelaruskich pismiennikaw Poĺshchy, „Białorutenistyka Białostocka” 2014, nr 6.

Yankowski F., Byelaruskiya prykazki, prymawki, frazyealahizmy, Minsk 2004.

Opublikowane

2025-04-15

Jak cytować

Руденка, Алена. „Концепт «родина» по данным беларускоязычных текстов”. Slavia Orientalis, t. 73, nr 4, kwiecień 2025, s. 147-63, doi:10.24425/slo.2024.153267.

Numer

Dział

Językoznawstwo