Stawanie się antyanatlist(k)ą. Biograficze porządkowanie sensu wobec trajektorii cierpienia

Abstrakt

Z dyskusji wokół antynatalizmu najczęściej wynika, że jest on rozumiany jako pogląd filozoficzny lub stanowisko moralne. Autorka proponuje inne podejście – traktuje antynatalizm nie jako teorię, lecz jako biograficznie konstruowaną praktykę indywidualnej sprawczości wobec doświadczania cierpienia i egzystencjalnej niepewności. Analiza opiera się na metodzie rekonstrukcji biografii opracowanej przez Fritza Schützego. Badanie obejmowało dziesięć indywidualnych wywiadów zrealizowanych z wykorzystaniem pełnej procedury narracyjnego wywiadu autobiograficznego. Wyniki wskazują, że antynatalizm może powstawać afektywnie – jako reakcja na trajektorie cierpienia. W toku retrospektywnej narracji doświadczenie to zostaje opracowane interpretacyjnie i normatywnie, co prowadzi do wytworzenia spójnego, społecznie komunikowalnego uniwersum symbolicznego. Odwołując się do fenomenologii Alfreda Schütza oraz socjologii wiedzy Petera L. Bergera i Thomasa Luckmanna, autorka przedstawia, jak momenty pęknięcia sensu prowadzą do jego re-konstruowania, a narracja jest społecznym mechanizmem sensotwórczym. Wnioski ukazują ponadto defensywny charakter antynatalizmu: radykalizm postaw okazuje się mechanizmem obronnym przed stygmatyzacją, a samo stanowisko – paradoksalną formą odpowiedzialności w dobie globalnych zagrożeń.