English
Język Polski
History of psychiatry and the Polish psychiatric care system: On the margin of Grzegorz Michalik’s book „Psychiatria w Polsce w latach 1945–1956. Nauka i opieka zdrowotna” [Psychiatry in Poland from 1945 to 1956: Science and Healthcare], Instytut Pamięci
Abstract
In his book, based on sources from 1945 to 1956, Grzegorz Michalik characterised the transformation of Polish psychiatry that took place shortly after the Second World War. Over that turbulent period, psychiatrists faced war trauma, which affected both patients and medical practitioners, and generational change, accelerated by repressions and intimidation of prewar personnel. Under political pressure, they adopted Soviet methods and doctrines, which resulted in a gradual detachment from the Western academic world and further subordination of science to the dominant ideology. That strict control of psychiatry was maintained until the Polish October, or the Polish thaw, which allowed the healthcare sector to regain a certain degree of autonomy. Michalik describes those processes and people behind them against the sociopolitical background of postwar Poland, providing the readership with an extensive, systematic and well-documented work.
Downloads
References
Archiwum Akt Nowych w Warszawie, zespół: Ministerstwo Zdrowia w Warszawie (1944–1960), sygn. 2/644/0: Działalność Instytutu Psychoneurologicznego w Tworkach, Plany prac naukowych, sprawozdania, korespondencja 1950–1955, 5/39, Sprawozdanie z działalności Instytutu Psychoneurologicznego w Tworkach za 1952 rok.
Dekret z dnia 25 czerwca 1946 r. o utworzeniu Państwowego Instytutu Higieny Psychicznej, „Dziennik Zdrowia” 1.08.1946, r. 2, nr 14, poz. 83.
Instrukcja Ministerstwa Zdrowia w sprawie przyjmowania i wypisywania chorych ze szpitali psychiatrycznych, nr 120/52, „Dziennik Zdrowia” 10.12.1952, nr 24, poz. 240.
Rocznik statystyczny ochrony zdrowia 1945–1967, Warszawa 1969.
Sprawozdanie ze wspólnego Walnego Zgromadzenia Polskiego Towarzystwa Neurologicznego i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego odbytego w dniu 13 XI 1954 r. w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Pruszkowie, „Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1955, r. 5, nr 2, s. 225–226.
Bilikiewicz A., Jaroszewski Z., Nasierowski T., Historia psychiatrii polskiej, [w:] Psychiatria w Polsce, red. A. Bilikiewicz, J. Rybakowski, Gdańsk 2002, s. 1–13.
Bilikiewicz T., Odpowiedź na artykuł prof. dr Andrzeja Jusa „W sprawie teorii etioepigenetycznej” („Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1954, nr 3), „Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1956, r. 6, nr 1, s. 93–106.
Bilikiewicz T., Gallus J., Psychiatria polska na tle dziejowym, Warszawa 1962.
Brzeziński T., Historia medycyny, Warszawa 1988. Jaroszewski Z., XX Zjazd Psychiatrów Polskich, „Zdrowie Psychiczne” 1946, r. 1, nr 1, s. 71–80.
Jus A., W sprawie teorii etioepigenetycznej, „Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1954, r. 4, nr 3, s. 338–350.
Kaczanowski F., W X rocznicę śmierci, „Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1958, r. 8, nr 3, s. 377–380.
Kaczyńska M., Psychiczne skutki wojny wśród dzieci i młodzieży w Polsce (referat wygłoszony na II Zjeździe Higieny Psychicznej w Zagórzu w 1947 r.), „Zdrowie Psychiczne” 1946, r. 1, nr 1, s. 50–69.
Konferencja Pawłowska w Krynicy rozpoczyna nowy etap medycyny polskiej, „Służba Zdrowia” 1952, r. 4, nr 1–2, s. 1.
Kosiński K., Historia pijaństwa w czasach PRL. Polityka – obyczaje –szara strefa – patologie, Warszawa 2008.
Kostkiewicz B., Osiągnięcia psychiatrii radzieckiej, „Rocznik Psychiatryczny” 1949, r. 27, t. 37, nr 2/3, s. 259–288.
Lem S., Szpital Przemienienia, Kraków 1955.
Mazurkiewicz J., O anatomicznym podłożu stanów psychicznych i ich zaburzeń, Łódź 1918.
Michalik G., Psychiatria w Polsce w latach 1945–1956. Nauka i opieka zdrowotna, Warszawa 2021.
Nasierowski T., Dzieje psychiatrii: główne wydarzenia, osoby i tendencja rozwojowe, [w:] Psychiatria, t. 1, red. A. Bilikiewicz, S. Pużyński, J. Rybakowski, J. Wciórka, Wrocław 2002, s. 1–56.
Nauki XX Zjazdu, „Służba Zdrowia” 1956, r. 8, nr 14, s. 2.
Pawłow I.P., Dwadzieścia lat badań wyższej czynności nerwowej i zachowania się zwierząt, Warszawa 1951.
Pawłow I.P., Wybór pism, Warszawa 1951.
Pawłow I.P., Wykłady z czynności mózgu, Warszawa 1951.
Płonka-Syroka B., Niemiecka medycyna romantyczna, Warszawa 2007.
Selesnick T., Alexander F.G., The History of Psychiatry. An Evaluation of Psychiatric Thought and Practice from Prehistoric Times to the Present, New York 1966.
Stone M.H., Healing the Mind. A history of Psychiatry from Antiquity to the Present, London 1997.
Śnieżniewski A.W., Nauka I.P. Pawłowa podstawą rozwoju psychiatrii, „Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska” 1953, r. 3, nr 1, s. 3–17.
Uszkiewicz L., Pawłowizm oznacza również walkę ideologiczną, „Służba Zdrowia” 1952, r. 4, nr 7, s. 2.
Zyss T., Hese R.T., Zięba A., Terapia wstrząsowa w psychiatrii – rys historyczny, „Psychiatria Polska” 2008, t. 42, nr 6, s. 797–818.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Articles published in “Analecta. Studies and Materials for the History of Science” are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0). The licence permits the copying and redistribution of the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given, the licence is indicated, and no modified or adapted version of the material is distributed.
