Model BIM dla fazy eksploatacyjnej oparty na dostępnej dokumentacji
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2025.153338Abstrakt
Eksploatacja jest najdłuższą fazą cyklu życia budynków. W związku z tym należy podejmować świadome działania związane z czynnościami, które pozwolą jak najdłużej użytkować obiekt w jak najlepszym stanie, przy jednoczesnej minimalizacji kosztów jego utrzymania. Eksploatacja obiektów [1] wymaga szeregu czynności, które pozwalają na systematyczne zbieranie danych dotyczących stanu technicznego i funkcjonalnego obiektu. Czynności te są najczęściej planowane i koordynowane przez osobę będącą właścicielem, bądź zarządcą nieruchomości. Zarządca m.in. dba o systematyczne uzupełnianie Książki Obiektu Budowlanego (KOB), jak również zapewnia wykonywanie bieżących napraw i remontów w obiekcie [2]. W artykule autorzy skupiają się na wykorzystaniu technologii BIM (Building Information Modeling - Modelowanie Informacji o Budynku) w fazie eksploatacji obiektów budowlanych. W ostatnich latach zauważalne jest znaczne zwiększenie popularności technologii BIM w fazach projektowania i budowy budynków, ale informacje dotyczące implementacji i weryfikacji jej wykorzystania w dłuższym okresie, tj. w fazie eksploatacji, pozostają stosunkowo rzadkie. W kontekście zarządzania budynkiem w fazie eksploatacji, autorzy podkreślają, że technologia BIM pozwala na centralizację i efektywne zarządzanie wszelkimi danymi związanymi z budynkiem. Model BIM może gromadzić informacje o różnych aspektach budynku, włącznie z planami, rysunkami, danymi technicznymi oraz dokumentacją fotograficzną. Model ten ułatwia kontrolę nad wieloma wersjami dokumentów, umożliwia porównywanie różnych wersji oraz monitorowanie wszelkich zmian. Jest to szczególnie przydatne w kontekście regularnych przeglądów technicznych i prac konserwacyjnych. W artykule podkreślane jest, że wykorzystanie technologii BIM może poprawić jakość zarządzania obiektami budowlanymi, przyczyniając się jednocześnie do oszczędności kosztów. Model BIM może być używany przez różnych interesariuszy obiektu w różnych fazach jego cyklu życia, począwszy od projektowania i budowy, aż po eksploatację i nawet rozbiórkę. Autorzy wskazują, że zbudowanie modelu BIM dla budynku istniejącego powinno uwzględniać także konieczność dostosowania go do konkretnych potrzeb zarządców obiektu w fazie eksploatacji. Zgodnie z tym podejściem, model BIM może być aktualizowany poprzez parametry, filtry lub zewnętrzne skrypty, a dostęp do danych może być dostosowany do różnych użytkowników, w zależności od ich potrzeb. Budowanie modelu obiektu będącego w trakcie eksploatacji i nie posiadającego cyfrowej dokumentacji BIM, może zostać opracowany w oparciu o istniejącą dokumentację techniczną powykonawczą, najczęściej sporządzoną w formie płaskich rysunków oraz przeprowadzoną inwentaryzację obiektu. W procesie ustalania wymagań interesariuszy należy wybrać dane o obiekcie – sporządzone w oparciu o istniejącą dokumentację projektową powykonawczą oraz przeprowadzoną inwentaryzację w celu aktualizacji danych geometrycznych i stanu technicznego poszczególnych komponentów. Następnie należy ustalić dotychczasowe procedury, jakie miały miejsce podczas zarządzania wskazaną nieruchomością z ustaleniem danych zawartych w dokumentach i/lub notatkach sporządzanych po ich przeprowadzeniu. Ostatnim etapem jest zebranie wymagań interesariuszy, które uważają za potrzebne w celu usprawnienia zarządzania nieruchomością, a które dotychczas nie były realizowane z różnych przyczyn. Zarządzanie obiektem budowlanym może być złożonym procesem, ale wykorzystanie modelu BIM znacząco to upraszcza i usprawnia. Zbudowany model, bogaty w różnorodne dane zapisane przez interesariuszy, staje się nieocenionym narzędziem w wielu aspektach zarządzania nieruchomością. Umożliwia on centralizację i efektywne zarządzanie wszelkimi informacjami o budynku, od planów i rysunków, po dane techniczne, dokumenty i fotografie. Kontrola wielu wersji dokumentów staje się prostsza, umożliwiając porównanie wersji z różnych okresów i monitoring ewentualnych zmian. Jest to szczególnie przydatne w kontekście okresowych przeglądów technicznych i konserwacyjnych.Bibliografia
[1] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r., “Prawo budowlane”, no. 89, 2021.
[2] Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 grudnia 2022 “W sprawie książki obiektu budowlanego oraz systemu Cyfrowa Książka Obiektu Budowlanego”, 2022.
[3] J. Patacas, N. Dawood, and M. Kassem, “BIM for facilities management: A framework and a common data environment using open standards”, Automation in Construction, vol. 120, 2020, doi: 10.1016/j.autcon.2020.103366.
[4] D. Ilter and E. Ergen, “BIM for building refurbishment and maintenance: current status and research directions”, Structural Survey, vol. 33, no. 3, pp. 228-256, 2015, doi: 10.1108/SS-02-2015-0008.
[5] R. Kontrimovičius, L. Ustinovičius, C. Miedziałowski, and M. Vaišnoras, “The initial prototype BIM system for the optimization of integrated construction processes”, Archives of Civil Engineering, vol. 68, no. 3, pp. 617-631, 2022, doi: 10.24425/ace.2022.141906.
[6] M. Condotta and C. Scanagatta, “BIM-based method to inform operation and maintenance phases through a simplified procedure”, Journal of Building Engineering, vol. 65, art. no. 105730, 2023, doi: 10.1016/j.jobe.2022.105730.
[7] A. Radziejowska and A. Struś, “Diagnostics of objects in a bad technical condition in the context of safety of construction works”, Materiały Budowlane, no. 10, pp. 64-67, 2022, doi: 10.15199/33.2022.10.16.
[8] O.H. Abdullah and W. A. Hatem, "The use of BIM to propose alternative construction methods to reduce the cost of energy for the historic archeological building in Iraq", Archives of Civil Engineering, vol. 69, no. 2, pp. 535-549, 2023 doi: 10.24425/ace.2023.145283.
[9] X. Pereiro, M. Cabaleiro, B. Conde, and B. Riveiro, “BIM methodology for cost analysis, sustainability, and management of steel structures with reconfigurable joints for industrial structures”, Journal of Building Engineering, vol. 77, art. no. 107443, 2023, doi: 10.1016/j.jobe.2023.107443.
[10] A. Arsiwala, F. Elghaish, and M. Zoher, “Digital twin with Machine learning for predictive monitoring of CO2 equivalent from existing buildings”, Energy and Buildings, vol. 284, 2023, doi: 10.1016/j.enbuild.2023.112851.
[11] S. Honghong, Y. Gang, L. Haijiang, Z. Tian, and J. Annan, “Digital twin enhanced BIM to shape full life cycle digital transformation for bridge engineering”, Automation in Construction, vol. 147, art. no. 104736, 2023, doi: 10.1016/j.autcon.2022.104736.
[12] G. Editors, et al., “From BIM to digital twins: a systematic review of the evolution of intelligent building representations in the AEC-FM industry”, ITcon, Journal of Information Technology in Construction, Spec. issue Next Gener. ICT – How distant is ubiquitous Computing, vol. 26, no. 5, pp. 58-83, 2021, doi: 10.36680/j.itcon.2021.005.
[13] J. Du, Z. Zou, Y. Shi, and D. Zhao, “Simultaneous Data Exchange between BIM and VR for Collaborative Decision Making”, in Computing in Civil Engineering 2017: Sensing, Simulation, and Visualization. ASCE, 2017, pp. 1-8, doi: 10.1061/9780784480830.001.
[14] S.M.E. Sepasgozar, et al., “Lean Practices Using Building Information Modeling (BIM) and Digital Twinning for Sustainable Construction”, Sustainability, vol. 13, no. 1, 2021, doi: 10.3390/su13010161.
[15] R. Bortolini, N. Forcada, and M. Macarulla, “BIM for the integration of building maintenance management: A case study of a university campus”, in eWork and eBusiness in Architecture, Engineering and Construction: ECPPM 2016. CRC Press, 2016, doi: 10.1201/9781315386904.
[16] Q. Lu, X. Xie, J. Heaton, A.K. Parlikad, and J. Schooling, “From BIM towards digital twin: Strategy and future development for smart asset management”, in Studies in Computational Intelligence, vol. 853. Springer, 2020, pp. 392-404, doi: 10.1007/978-3-030-27477-1_30.
[17] C. Boje, A. Guerriero, S. Kubicki, and Y. Rezgui, “Towards a semantic Construction Digital Twin: Directions for future research”, Automation in Construction, vol. 114, art. no. 103179, 2020, doi: 10.1016/j.autcon.2020.103179.
English
Język Polski