Ocena możliwości obniżenia temperatur technologicznych lepiszczy wysokomodyfikowanych
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2021.136489Abstrakt
Lepiszcza asfaltowe wysokomodyfikowane wykorzystywane budowy do warstw konstrukcyjnych podatnych nawierzchni drogowych wymagają stosowania wysokich temperatur technologicznych w trakcie procesów wytwarzania, wbudowania i zagęszczania mieszanek mineralno-asfaltowych wytworzonych z ich użyciem. Doświadczenia w stosowaniu lepiszczy wysokomodyfikowanych wskazują, że temperatury technologiczne wymagane dla tego rodzaju lepiszczy są nawet o 20°C wyższe niż dla tradycyjnych polimeroasfaltów. Stosowanie wysokich temperatur, szczególnie w trakcie procesu wytwarzania mieszanki mineralno-asfaltowej stwarza ryzyko nadmiernego postarzenia lepiszcza jak również może prowadzić do degradacji zawartego w nim polimeru. Obecnie istnieje szereg metod umożliwiających obniżenie temperatur technologicznych m.in. stosowanie dodatków chemicznych, organicznych, wosków oraz procesu spieniania. Stosowanie dodatków obniżających lepkość asfaltów w zakresie temperatur technologicznych wymaga także oceny wpływu zastosowania tych dodatków na właściwości lepiszcza w zakresie temperatur eksploatacyjnych. Wskazane jest stosowanie dodatków niepowodujących pogorszenia parametrów eksploatacyjnych lepiszcza takich jak odporność na deformacje trwałe, zmęczenie czy spękania niskotemperaturowe. W artykule przedstawiono wyniki badań nad możliwością obniżenia temperatur technologicznych lepiszcza wysokomodyfikowanego poprzez zastosowanie opracowanego w Politechnice Warszawskiej dodatku upłynniającego pochodzenia roślinnego. W pracy przedstawiono wyniki badań lepkości dynamicznej w zakresie temperatur od 90°C do 180°C dla lepiszczy oryginalnych oraz starzonych metodą RTFOT zmodyfikowanych dodatkiem upłynniającym pochodzenia roślinnego. Na podstawie wyników badania lepkości dynamicznej wyznaczone zostały temperatury technologiczne procesów wytwarzania oraz zagęszczania mieszanek mineralno-asfaltowych z analizowanymi lepiszczami. Temperatury technologiczne wyznaczono przyjmując optymalne poziomy lepkości, przy których możliwe jest prawidłowe otoczenie lepiszczem ziaren kruszywa, wynoszący 0,2 Pa·s a także prawidłowe zagęszczenie mieszanki mineralno-asfaltowej w zakresie od 2 Pa·s do 20 Pa·s. Ponad to dokonano oceny właściwości lepiszczy charakteryzujących ich zachowanie w wysokich temperaturach eksploatacyjnych na podstawie badań cyklicznego pełzania z odprężeniem (MSCR). Uzyskane wyniki badań wskazują, że jest możliwe obniżenie temperatur technologicznych mieszanek mineralnoasfaltowych z lepiszczem wysokomodyfikowanym poprzez upłynnienie lepiszcza dodatkiem pochodzenia roślinnego przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej odporności na deformacje trwałe. Wyniki badania MSCR dowodzą, że zastosowanie dodatku upłynniającego - Biofluxu, do lepiszczy wysokomodyfikowanych nie powoduje pogorszenia ich właściwości wysokotemperaturowych charakteryzowanych procentowym nawrotem r oraz modułem podatności Jnr.Bibliografia
1. Iwański, M., Mazurek, G.: “Influence of F-T Synthetic Wax on Asphalt Concrete Permanent Deformation”, Archives of Civil Engineering, 59(3), 295-312, 2013
2. Airey. G, “Viscosity-Temperature Effects of Polymer Modification as Depicted by Heukelom's Bitumen Test Data Chart”. The International Journal of Pavement Engineering. 2: 223-242, 2001
3. Khoury I., Sargand S., Green R., et al. “Rutting Resistance of Asphalt Mixes Containing Highly Modified Asphalt (HiMA)” Conference paper: The Roles of Accelerated Pavement Testing in Pavement Sustainability Engineering, Environment, and Economics 429-439, 2016
4. Radziszewski Piotr, Sarnowski Michał, Król Jan [et al.] : Low-Temperature Requirements for Bitumen in Central East European Road Construction, in: Baltic Journal of Road and Bridge Engineering, vol. 14, no. 2, 2019, pp. 249-270,
5. Grzegorz Mazurek, Marek Iwański, Relaxation Modulus of SMA with Polymer Modified and Highly Polymer Modified Bitumen, Procedia Engineering, Volume 172, 2017, Pages 731-738,
6. Jian-Shiuh Chen, Ta Jung Wang, Cheng-Te Lee, “Evaluation of a highly-modified asphalt binder for field performance”, Construction and Building Materials, Volume 171, 2018, Pages 539-545,
7. Kluttz R., Willis, J. R., Molenaar A., et al. “Fatigue Performance of Highly Modified Asphalt Mixtures in Laboratory and Field Environment”, 7th RILEM International Conference on Cracking in Pavements 687- 696, 2012
8. Simard, D., Olard F., Scarpas A, et al. “Long-Life Overlays by Use of Highly Modified Bituminous Mixtures” 7th RILEM International Conference on Cracking in Pavements 837-848, 2012
9. J. Piłat and R. Radziszewski: “Nawierzchnie asfaltowe”, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warsaw 2004.
10. Collective work edited by Piotr Radziszewski, “Perspektywy i kierunki rozwoju budownictwa drogowego w Polsce na podstawie badań foresightowych”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2016
11. Krupowicz, W., Sobolewska-Mikulska, K., & Marija, B. “Modern trends in road network development in rural areas” Baltic Journal of Road and Bridge Engineering, (12 (1)), 48-56. 2017.
12. J. Piłat, I. Gaweł, P. Radziszewski, J. Król, M. Sarnowski, Ł. Niczke : Bitumen fluxes of vegetable origin, Polimery no. 1/2010.
13. J. Piłat, I. Gaweł, P. Radziszewski, Ł. Niczke, J. Król, M.Sarnowski : Asfalt fluksowany i sposób wytwarzania asfaltu fluksowanego, Patent description no. 214138.
14. J. Król, K. Kowalski, Ł. Niczke, P. Radziszewski: Effect of bitumen fluxing using a bio-origin additive, Construction and Building Materials 114/2016.
English
Język Polski