Zależność wydobycia i produkcji kruszyw budowlanych od wybranych wskaźników rozwoju gospodarczego Polski

Abstrakt

Wzrost ludności świata, urbanizacja oraz rozwój gospodarczy i przemysłowy przyczyniają się do ciągłego wzrostu zapotrzebowania na kruszywa mineralne. Szacuje się, że obecna światowa produkcja kruszyw mineralnych wynosi ok. 50 mld Mg, co stanowi ok. 6,5 Mg na statystycznego mieszkańca. Pomimo tak dużej skali, w wielu krajach i regionach świata produkcja kruszyw należy do najmniej uregulowanych sektorów działalności człowieka. Dotyczy to szczególnie krajów Azji, Afryki i Ameryki Południowej, w których to krajach zarówno zasoby jak i wydobycie kruszyw, szczególnie piasków i żwirów nie są monitorowane i ewidencjonowane lub też prowadzone ewidencje są mało dokładne. Nie kontrolowana eksploatacja ma duży wpływ na niekorzystne oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, w postaci niszczenia koryt rzek i starorzeczy, erozji wybrzeży morskich, wysychania obszarów uprawnych, itp. Dla uregulowania tej nie korzystnej sytuacji związanej z gospodarką zasobami kruszyw naturalnych, jeden z głównych wniosków Raportu UNEP2019 (agenda ONZ), postuluje konieczność powszechnego wprowadzenia planowania i monitorowania procesu pozyskiwania kruszyw naturalnych. W pracy przedstawiono możliwość monitorowania i prognozowania wydobycia i produkcji kruszyw na podstawie różnych wskaźników rozwoju gospodarczego. Dotychczas podstawowym wskaźnikiem wykorzystywanym do opracowania takich prognoz zarówno w kraju jak i zagranicą był PKB.