Ocena ryzyka ruchu tramwajowego na inżynieryjnych obiektach tramwajowych
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2021.138485Abstrakt
Miejski transport szynowy wielu miastach stanowi istotny element systemu transportowego i jest przestrzennie rozwijającym się systemem zapewniającym mieszkańcom codzienną obsługę transportową. Bezpieczeństwo pasażerów transportu szynowego i użytkowników dróg jest jednym z najważniejszych czynników, który należy uwzględnić w trakcie projektowania infrastruktury oraz w ocenie operacyjnej systemu miejskiego transportu tramwajowego. Jedną z nierozwiązanych kwestii funkcjonowania transportu tramwajowego są odcinki dróg tramwajowych o dużych pochyleniach podłużnych. W artykule przedstawiono próbę zastosowania metody zarządzania ryzkiem do oceny bezpieczeństwa funkcjonowania dróg tramwajowych na obiektach zlokalizowanych na odcinkach dróg o dużych pochyleniach podłużnych. Taki problem występuje na trasie tramwajowej w Gdańsku przebiegającej na ulicy (częściowo na estakadzie) o pochyleniu położonej powyżej 5% i małym łuku poziomym. Do oceny ryzyka zastosowano metodę zarządzania ryzykiem w transporcie TRANS-RISK. W pierwszym etapie przeprowadzono analizę ryzyka zagrożeń, korzystając z metod Bow-Tie i drzewa błedów zidentyfikowano główne zagrożenia poważnymi wypadkami na analizowanym odcinku drogi tramwajowej. Do oceny ryzyka zastosowano trzy podejścia oceniając ryzyko: indywidualne, społeczne i kolektywne. To ostatnie, nie używane w tego typu ocenach miejskiej infrastruktury transportowej, okazało się najbardziej przydatne do oceny bezpieczeństwa analizowanej infrastruktury. Wyniki przeprowadzonych analiz i ocen pozwoliły na sformułowanie zasad projektowania i utrzymania obiektów infrastruktury tramwajowej położonej na odcinkach o dużych pochyleniach.Bibliografia
[1] Accident Investigation Board, “Collision of trams on Mäkelänkatu in Helsinki, Finland, on 13 June”, Raport B2/2008R, June 2008.
[2] N. Candappa, B. Corben, and J. Yuen, “Addressing the conflict potential between motor vehicles and trams at cut-through locations”, Monash University Accident Research Centre, Clayton Campus, Victoria, Australia, Report no. 317, 2013.
[3] L. Collis, “Cross-industry working group on freight derailment bowtie risk analysis report”, RSBB - Rail Safety and Standards Board, Report no. RSSB/P1500134/RSK/RPT/00001 Rev 1.0, 2016.
[4] Department for Transport, “Derailment of a tram at Pomona, Manchester 17 January 2007”, The Rail Accident Investigation Branch, Report 09/2008, UK, 2008.
[5] V. De Labonnefonm and J.M. Passelaigue, “Analysis of reported events - year 2012 - evolution 2004-2012”, Tram Division, Ministère de l’Écologie, de l’Énergie, Paris, 2014.
[6] S. Dindar et al., “Derailment-based fault tree analysis on risk management of railway turnout systems”, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, vol. 245, no. 4, 2017. DOI: 10.1088/1757-899X/245/4/042020.
[7] “Największa katastrofa tramwajowa w historii Polski wydarzyła się w Szczecinie, 48 rocznica”, Gazeta Wyborcza.pl, 07 grudzień 2015.
[8] K. Jamroz, et al., “Trans-Risk - An integrated method for risk management in transport”, Journal of KONBiN, vol. 1, no. 13, 2010. DOI: 10.2478/v10040-008-0149-9.
[9] K. Jamroz, “Metoda zarządzania ryzykiem w inżynierii drogowej” (in Polish), “Method of risk management in highway engineering”, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, Poland, 2011.
[10] K. Jamroz, et al., “Analiza i ocena bezpieczeństwa ruchu tramwajowego na estakadzie tramwajowej w ulicy Rakoczego w Gdańsku”, Raport, Politechnika Gdańska, Fundacja Rozwoju Inżynierii Lądowej, Gdańsk 2015.
[11] K. Jamroz, et al., “Audyt bezpieczeństwa ruchu tramwajowego w Gdańsku w ramach zadania, "Dokumentacja dla przyszłych projektów", Raport, Fundacja Rozwoju Inżynierii Lądowej, Transprojekt Gdański, TRAFIK, Gdańsk 2017.
[12] A Kadziński, “Studium wybranych aspektów niezawodności systemów oraz obiektów pojazdów szynowych”, Politechnika Poznańska, Rozprawy nr 511, Poznań 2013.
[13] A. Kobaszyńska-Twardowska, “Zarządzanie ryzykiem zagrożeń na przejazdach kolejowych”, Praca doktorska, Wydział Maszyn Roboczych i Transportu, Politechnika Poznańska, Poznań 2017.
[14] A. Kobaszyńska-Twardowska, et al., “Methodology of research on drivers at level crossings”, 12th International Road Safety Conference GAMBIT 2018, Gdańsk, Poland MATEC Web of Conferences, vol. 231, 2018. DOI: 10.1051/matecconf/201823101011.
[15] “The tram accident in Gothenburg”, Report 62, KOMEDO: March 12, 1992.
[16] Z. Konopacki-Maciuk, “Trams as tools of urban transformation in French cities”, Technical Transactions Architecture, vol. 10-A, 2014.
[17] L. Menetrieux, “Tram accidents’ analysis - France”, STRMTG, French Guided Transport Technical Service-Ministère de l’Écologie, de l’Énergie, Paris 2011.
[18] RAIB, “Rail accident report: Overturning of a tram at Sandilands junction”, Croydon 9 December 2016. Report 18/2017, December 2017.
[19] NSW Government: Transport Roads and Traffic Authority, “Railway crossing safety series. Evaluate: Applying the railway crossing cause consequence bow tie models”, RTA/Pub. 11.377, Roads and Traffic Authority of New South Wales, Australia, 2011.
[20] J. Szmagliński, S. Grulkowski, and K. Birr, “Identification of safety hazards and their sources in tram transport”, 12th International Road Safety Conference GAMBIT 2018, Gdansk, Poland MATEC Web of Conferences, vol. 231, 2018. DOI: 10.1051/matecconf/201823105008.
[21] V. Trbojevic, “Risk criteria in EU. Advances in safety and reliability”, Taylor and Francis Group, London 2005.
[22] X. Liu, P.L.Ch. Barkan, and M.R. Saat, “Analysis of derailments by accident cause: evaluating railroad track upgrades to reduce transportation risk”, Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, no. 2261, Transportation Research Board of the National Academies, Washington, D.C., pp. 178-185, 2011. DOI: 10.3141/2261-21.
[23] A. Kahlouche and R. Chaib, “Analysis of the tram safety: case study of Algeria”, Procedia Engineering, vol. 178, pp. 401-408, 2017. DOI: 10.1016/j.proeng.2017.01.076.
[24] M. Schmitz, Ch. Hessel, and U. Stahlberg, “Operation of autonomous tramways”, Verband Deutscher Verkehrsunternehmen e. V.(VDV), Position paper, Cologne, Germany, August 2019.
[25] M. Teixeira, J. Baptista, and C. Gaïvoto, “Operation and safety of tramways in interaction with public space”, COST - European Cooperation in Science and Technology, TU1103 Action final report, September 2015.
English
Język Polski