English
Język Polski
Badanie powszechności używania telefonów komórkowych przez kierowców samochodów w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2021.138496Abstrakt
Celem artykułu było określenie powszechności używania telefonów komórkowych przez kierowców w trakcie prowadzenia samochodów, na podstawie przeprowadzonego badania poligonowego w Gdańsku oraz badania internetowego w formie ankiety. W wyniku analizy literatury wykazano, że na bezpieczeństwo drogowe i bezpieczeństwo samego kierowcy niewątpliwie duży wpływ ma jego zachowanie i cechy, takie jak: zdolności percepcyjne, umiejętność skupienia uwagi oraz czas reakcji, na które to może negatywnie wpłynąć używanie urządzeń elektronicznych podczas jazdy. W konsekwencji korzystania z tych urządzeń, kierowcy często nie są w stanie dostrzec nawet najistotniejszych bodźców z otoczenia, ich uwaga jest rozproszona, a czas reakcji wydłuża się. Ze względu na destruktywną modyfikację zachowania kierujących samochodami wskutek używania telefonów komórkowych, w ich przypadku ryzyko uczestniczenia w wypadku drogowym może być nawet czterokrotnie większe. Pomimo występującego niebezpieczeństwa, według europejskich badań, przeprowadzonych w kilkunastu państwach, do 11% kierowców może korzystać z telefonów komórkowych według analiz drogowych i do 50% według ankiet. W rezultacie przeprowadzonego badania poligonowego, wykazano, że około 11,6% kierowców korzystało z telefonów komórkowych podczas jazdy, przy czym 8,9% manipulowało urządzeniem ręcznie, a 2,6% - trzymało je przy uchu. Podczas zatrzymania przed sygnalizacją świetlną 26,1% obserwowanych kierujących korzystało z telefonów komórkowych, wśród których 14,2% manipulowało nimi manualnie, 8,9% rozmawiało w widoczny sposób przez zestaw głośnomówiący lub słuchawkowy, a 3,0% trzymało telefon przy uchu. W skutek przeanalizowania wyników badania ankietowego, udowodniono, że 82,9% ankietowanych kierowców używa telefonu komórkowego podczas jazdy, przy czym najwięcej (44,4%) stwierdziło, że robi to rzadko. Większość osób (58,9%) korzysta z niego zarówno w trakcie zatrzymania jak i podczas jazdy, a wśród kierujących, robiących to w trakcie ruchu, aż 42,1% nie zmniejsza prędkości jazdy. W trakcie prowadzenia samochodu najwięcej ankietowanych używa telefonu komórkowego: na obszarze zabudowanym (63,6%), trzymając go w ręku (43,5%), w celu prowadzenia rozmów telefonicznych lub/i pisania wiadomości tekstowych/mailowych (81,8%). Dodatkowo tylko 6,2% dokonuje tego w celach służbowych. Ponad połowa, czyli 57,5%, często zauważa innych kierowców używających telefonów komórkowych i 81,3% uważa, że takie zachowanie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Nikt z badanych nie spowodował wypadku z powodu korzystania z tych urządzeń, przy czym 1,6% było winnym kolizji, a 13,1% otarło się o takie zdarzenie drogowe. Za to 9,9% było świadkiem spowodowania kolizji przez innego kierowcę z wymienionego powodu, 1,6% - wypadku, a 2,8% - i kolizji i wypadku. Jeżeli chodzi o podstawową charakterystykę ankietowanych, większość kierowców używających telefonów komórkowych podczas jazdy, było płci męskiej i w wieku 25-44 lat oraz 18-24 lat. Cel powyższej pracy został zatem osiągnięty poprzez przeprowadzenie badania powszechności używania telefonów komórkowych przez kierowców samochodów, na które składało się badanie poligonowe i ankietowe. W ramach kontynuacji analizy niniejszego zagadnienia, rekomenduje się weryfikację uzyskanych wyników również w innych lokalizacjach i miastach w Polsce. Około dekadę temu na zlecenie ministerstwa regularnie przeprowadzano badania, mające na celu wykazanie odsetka użytkowników pojazdów używających pasów bezpieczeństwa (również dzięki obserwacjom z zewnątrz pojazdu). Dzięki temu możliwe było przeanalizowanie niebezpiecznych zachowań w większej próbie i zauważyć różnice między wynikami uzyskanymi w różnych województwach. Rezultaty pochodzące z próbek badań, na podstawie których ten artykuł został zredagowany, wskazały, że prawdopodobnie należy wrócić do regularnego badania zachowań kierowców pod kątem używania urządzeń elektronicznych, takich jak np. telefony komórkowe. Jednocześnie zaleca się podjęcie prac, mających na celu wykazanie roli korzystania z urządzeń mobilnych przez kierujących w powstawaniu wypadków na polskich drogach.Bibliografia
[1] M. Regan, “Driver distraction: reflections on the past, present and future”, Journal of the Australasian College of Road Safety, vol. 16, no. 2, pp. 22-33, 2005.
[2] E. Brozyna, “Czynnik ludzki a bezpieczeństwo w ruchu drogowym”, Autobusy, no. 7-8, 2017.
[3] D. Basacik, N. Reed, and R. Robbins, “Smartphone use while driving - a simulator study”, 2011.
[4] A. Parkes and V. Hooijmeijer, “The influence of the use of mobile phones on driver situation awareness”, 2001.
[5] S.P. McEvoy et al., “Role of mobile phones in motor vehicle crashes resulting in hospital attendance: A case-crossover study”, British Medical Journal, Perth, 2005.
[6] European Commission (Directorate General for Transport), “Cell phone use while driving”, 2018.
[7] Euopean Road Safety Observatory, “Driver Distraction 2015”, 2015.
[8] World Health Organisation, “A growing problem of driver distraction”, Geneva, 2011.
[9] J.K. Caird, K.A. Johnston, C.R.Willness, M. Asbridge, and P. Steel, “A meta-analysis of the effects of texting on driving”, Accident Analysis and Prevention, 2014.
[10] S.G. Hosking, K.L.Young, and M.A. Regan, “The effects of text messaging on young novice driver performance.”, Sydney, 2007.
[11] L. McPhee, et al„ “Age differences in visual search for traffic signs during a simulated conversation.”, Human Factors., 2004.
[12] D. Shinara, N. Tractinsky, and R. Compton, “Effects of practice, age, and task demands, on interference from a phone task while driving”, Accident Analysis and Prevention, 2005.
[13] L.B. Charlotte, L.Y. Kristie, and A.R. Michael, “Analysis of the literature: the use of mobile phones while driving”, 2007.
[14] M.J.M. Sullman and P. H. Baas, “Mobile phone use amongst New Zealand drivers”, Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, vol. 7, no. 2, pp. 95-105, 2004, DOI: 10.1016/j.trf.2004.03.001.
[15] M.S. Wogalter and C.B. Mayhorn, “Perceptions of driver distraction by cellular phone users and nonusers”, Human Factors, 2005.
[16] P.J. Cooper, et al., “The impact of hands-free message reception/response on driving task performance”, Accident Analysis and Prevention, 2003.
[17] P.A. Hancock, M. Lesch, and L. Simmons, “The distraction effects of phone use during a crucial driving maneuver”, Accident Analysis and Prevention, 2003.
[18] D. Strayer and W. Johnson, “Driving to distraction: Dual-task studies of simulated driving and conversing on a cellular telephone”, Psychological Science, 2001.
[19] Department for Transport, “Seatbelt and mobline phone use surveys: Great Britain, 2017 (Statistical Release)”, 2019.
[20] National Center for Statistics and Analysis (National Highway Traffic Safety Administration), “Driver electronic device use in 2018”, Washington, 2019.
[21] P. Burns, L. JF, and A. Chouinard, “Observed driver phone use rates in Canada”, 2008.
[22] J. Stutts and K. Gish, “Distractions in everyday driving”, Washington, 2003.
[23] N. Dragutinovic and D. Twisk, “Use of mobile phones while driving - effects on road safety”, Leidschendam, Netherlands, 2005.
[24] W. car? Team, “What car? Survey (2009) Drivers still flouting mobile phone laws.” 2009.
[25] S. Gustafsson, “Mobile phone use while driving conclusions from four investigations”, 2004.
[26] B.C. Hamilton, L.S. Arnold, and B.C. Tefft, “Distracted and risk-prone drivers”, AAA Foundation for Traffic Safety, no. 1, 2013.
[27] O. Oviedo-Trespalacios, et al., “Risk factors of mobile phone use while driving in Queensland: Prevalence, attitudes, crash risk perception, and task-management strategies”, PLoS ONE, vol. 12, no. 9, pp. 1-17, 2017.
[28] D. Antov et al., “European road users’ risk perception and mobility. The SARTRE 4 survey”, 2010.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
