English
Język Polski
Prefabrykacja w twórczości Władysława Pienkowskiego jako przykład autorskiego podejścia do projektowania form architektonicznych
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2022.140647Abstrakt
Prefabrykacja jest wytwarzaniem w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy poza placem budowy elementów budowlanych przeznaczonych do zamontowania w całości we wznoszonym obiekcie. Jest to także proces planowania, projektowania, produkcji i składania elementów poza miejscem finalnej budowy. Technologia ta ma na celu produkcję ustandaryzowanych części budynku, aby montowanie i łączenie odbywało się sprawnie i bardziej efektywnie. Początki produkcji prefabrykatów metodą rzemieślniczą i półprzemysłową w Polsce notuje się w latach 50. XX wieku, kiedy powstawały poligony prefabrykacji polowej podczas wznoszenia architektury mieszkaniowej w Warszawie. W architekturze sakralnej stosowano prefabrykaty w różnej skali, konfiguracji i formie do tworzenia elewacji, ścian, stropów, okien czy detali architektonicznych. Celem poniżej pracy jest pokazanie, że dominującą cechą stosowanych w architekturze prefabrykatów jest nie tyle ich typizacja, lecz elastyczność i różnorodność elementów, które wpływają na indywidualny charakter dzieła. W niniejszym opracowaniu plastyczność w formułowaniu elementów architektonicznych rozumiana jest jako cecha umożliwiająca kształtowanie form w sposób zmienny, jednocześnie obrazując ich kształtność, wyrazistość czy ekspresyjność.Bibliografia
[1] A.M. Sellow, “The Construction Kit and the Assembly Line - Walter Gropius’ Concepts for Rationalizing Architecture”, Arts, 2018, vol. 7, no. 4, pp. 2, 21.
[2] H. Syrkus, Ku idei osiedla społecznego 1925-1975 [Towards the idea of a social housing estate 1925-1975]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, pp. 104, 107.
[3] “Ilustrowany Leksykon Architektoniczno-Budowlany” [Illustrated Lexicon of Architecture and Construction], W. Skowroński, Ed. Warszawa: Arkady, 2008, p. 265.
[4] R.E. Smith, Prefab Architecture, A Guide to Modular Design and Construction, 1. Aufl. ed. Hoboken, N.J.: Wiley, 2010, p. 11.
[5] R.E. Smith, J.D. Quale, Offsite Architecture, Constructing the Future. New York, 2017, p. 21.
[6] A. Hamdy, M. Abdelkader, M. Staid, S. Samy, “Defining the Characteristics of Prefabricated Architecture as an Alternative Sustainable Construction Approach”, International Conference for Sustainable Design of the Built Environment SDBE-Proceedings, H. Elsharkawy, S. Zahiri, J. Clough, Eds. London, 2018, p. 636.
[7] A. Orchowska, “The role of prefabrication in shaping the residential architecture of the 21st century”, Housing Environment, Architektura XXI wieku /Architecture of the 21st Century, 2021, no. 32, pp. 69-80, DOI: 10.4467/25438700SM.20.028.12892.
[8] E. Niezabitowska, “Metody i techniki badawcze w architekturze. Zastosowanie w procesach projektowania” [Research methods and techniques in architecture: application in design processes], Badania interdyscyplinarne w architekturze. BIWA 2: monografia konferencyjna, B. Komar, Ed. vol. 1, Zagadnienia interdyscyplinarne, K. Fross, Ed. Gliwice: Faculty of Architecture, Silesian University of Technology, 2017, pp. 19-30. [Online]. Available: https://delibra.bg.polsl.pl/dlibra/show-content/publication/edition/44066?id=44066. [Accessed: 7 Nov. 2021].
[9] W. Pieńkowski, “Elementy funkcjonalne wnętrza kościelnego” [Functional components of the church interior], in: Budowa i konserwacja kościołów, 1st ed., A. Grabowski, J. Górny, B. Szmidt, Eds. Warsaw: Rada Prymasowska Budowy Kościołów, 1981, pp. 115-138.
[10] M. Janocha, “Budowle sakralne projektu Władysława Pieńkowskiego z lat 1935-1982” [Sacral buildings designed by Władysław Pieńkowski in the years 1935-1982], M.A. thesis, Library of the Cardinal Stefan Wyszyński University, Warsaw 1982, pp. 27, 42.
[11] W. Głowacki, “Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski”, Ikonotheka, 2018, vol. 28, pp. 169-197. [Online]. Available: https://wuw.pl/data/include/cms/Ikonotheka_28_2018.pdf#page=170. [Accessed: 21 June 2021].
[12] W. Głowacki, “O zapomnianych początkach twórczości Władysława Pieńkowskiego” [On the forgotten origins of Władysław Pieńkowski’s work], Bloki, 2015, no. 3, pp. 24–33.
[13] A.S. Tomaszewski, Ed., “Kościoły Warszawy w Odbudowie” [Churches of Warsaw under Reconstruction]. Warszawa: Rada Archidiecezjalna odbudowy Kościołów Warszawy, 1956, pp. 9-10, 38.
[14] T.P. Szafer, Nowa Architektura Polska: diariusz lat 1966-1970 [New Polish Architecture: Journal of the years 1966-1970]. Warsaw, 1972, pp. 137-139.
[15] K. Kucza-Kuczyński, Nowe kościoły w Polsce. Warsaw: Instytut Wydawniczy PAX, 1991.
[16] M.E. Rosier-Siedlecka, “Posoborowa Architektura Sakralna” [Postconciliar Sacred Architecture]. Lublin: Catholic University of Lublin, 1980.
[17] “Budowa i konserwacja kościołów - poradnik - vademecum” [Construction and maintenance of churches - Guide - Vademecum], M. Twarowski, et al. Warsaw: Rada Prymasowska Budowy Kościołów, 1981.
[18] General Instruction of the Roman Missal, 3rd ed. Rome, 2002, polish version: Poznan, 2006.
[19] W. Niebrzydowski, Wpływ Brutalizmu na Polską architekturę sakralną [The Influence of Brutalism on Polish Religious Architecture], Architecturae et Artibus, 2016, no. 3, pp. 137-150.
[20] H. Szczypińska, O sztuce sakralnej w ATK [On sacred art at the Warsaw Theological Academy], Wiez, 1969, no. 9, pp. 137-142.
[21] W. Pieńkowski, “Wnętrze kościelne a nowa liturgia” [Church interior and the new liturgy]. 1972. [unpublished typescript].
[22] S. Szefer, Interview with Władysław Pieńkowski, an unpublished recording in the Pieńkowski family archive, 1980s. [exact date undetermined).
[23] W. Pieńkowski, Nastrój, logika, prostota - rozmowa z W. Pieńkowskim o nowoczesnej architekturze Sakralnej [Ambience, logic, simplicity - a conversation with W. Pieńkowski about modern sacred architecture], Kierunki, 1972, no. 51-52, pp. 9.
[24] Z. Czech, Na marginesie wystawy drogowej [On the sidelines of the road exhibition], Architektura i Budownictwo, 1935, no. 6-7-8, pp. 256-258.
[25] W. Pieńkowski, Kościół pod wezwaniem św. Michała w Warszawie - rozmowa z inż. arch. Władysławem Pieńkowskim [Church of St. Michael in Warsaw - an interview with inż. arch. Władysław Pieńkowski], Słowo Powszechne, number not specified - press clipping from the archives of the Pieńkowski family, 1966.
[26] M. Pieńkowski, “Interview by Emilian Nagiel” [unpublished], 2018.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
