Ocena stanu technicznego obiektów zabytkowych z wykorzystaniem logiki rozmytej
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2023.145257Abstrakt
Obiekty budowlane trzeba chronić nie tylko na etapie ich powstawania, ale także podczas eksploatacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na obiekty wpisane na listę zabytków. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami podaje, iż zabytkiem stać się może każdy budynek, który ma znaczenie dla historii i nauki, przez co powinien być zachowany. Celem niniejszego artykułu było udoskonalenie metody wizualnej oceny stanu technicznego obiektów zabytkowych z wykorzystaniem logiki rozmytej. Udoskonalona metoda ma ułatwić porównanie ocen stanu technicznego budynku wykonywanych w określonych w przepisach odstępach czasu, często przez rożne osoby. Badanie przeprowadzano na podstawie ekspertyz technicznych sporządzonych dla pięciu badanych obiektów będących kamienicami wpisanymi do rejestru zabytków. Stosowanie metody wizualnej przewiduje ocenę poszczególnych elementów obiektu przez eksperta i werbalny opis elementów przy użyciu pięciostopniowej skali. Istotnym ograniczeniem metody wizualnej jest niepewność związana z dokładnymi zakresami dopuszczalnych wartości, ponieważ przedziały te są subiektywne i zależą od opinii oceniającej osoby. Wpływ tego ograniczenia można zmniejszyć za pomocą stosowania logiki rozmytej (Fuzzy Logic). W modelu logiki rozmytej jako zmienne wejściowe wykorzystano oceny stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu (konstrukcja podziemna, ściany nośne, stropy, dach, inne elementy) i integralny wskaźnik stanu technicznego całego obiektu zabytkowego obliczony jako wartość wyjściowa.Bibliografia
[1] Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568. [Online]. Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id$=$wdu20031621568. [Accessed: 13 May 2022].
[2] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414. [Online]. Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id$=$wdu19940890414. [Accessed: 13 May 2022].
[3] M. Podwórna, “Określanie stanu technicznego obiektu budowlanego w wycenie nieruchomości”, in Nieruchomość w przestrzeni, vol. 5, 2019.
[4] J. Jaskowska-Lemańska, D. Wałach, and J. Sagan, “Technical condition assessment of historical buildings - flowchart development”, Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich / Infrastructure and ecology of rural areas, vol. 4, pp. 1755-1769, 2016, doi: 10.14597/infraeco.2016.4.4.132.
[5] D. Ilter and E. Ergen, “BIM for building refurbishment and maintenance: current status and research directions”, Structural Survey, vol. 33, no. 3, pp. 228-256, 2015, doi: 10.1108/SS-02-2015-0008.
[6] S. Bruno and F. Fatiguso, “Building conditions assessment of built heritage in historic building information modelling”, International Journal of Sustainable Development and Planning, vol. 13, no. 1, pp. 36-48, 2018, doi: 10.2495/SDP-V13-N1-36-48.
[7] J. Arendarski, Trwałość i niezawodność budynków mieszkalnych. Warszawa: Arkady, 1978.
[8] W. Baranowski, Zasady ustalania zużycia obiektów budowlanych: podstawowe nazewnictwo budowlane. Warszawskie Centrum WACETOB, 1998.
[9] J. Ślusarek and M. Gorzel-Jaśniok, Problematyka zużycia technicznego obiektów szkolnych zrealizowanych w różnych technologiach. Wydawnictwo Politechniki Ślaskiej, 2012.
[10] J. Pawłowicz, “Digital survey of damages on the façade of a historical building”, Acta Scientiarum Polonorum Architectura, vol. 20, no. 2, pp. 41-50, 2021, doi: 10.22630/aspa.2021.20.2.13.
[11] B. Nowogońska, “Prognoza zmian stanu technicznego budynku mieszkalnego”, Construction Materials, vol. 1, no. 11, pp. 60-61, 2016, doi: 10.15199/33.2016.11.21.
[12] B. Nowogońska, “Prediction of changes in the performance characteristics of a building”, Czasopismo Techniczne, no. 6, pp. 145-151, 2017, doi: 10.4467/2353737XCT.17.094.6570.
[13] W. Rogala, “Regulation on technical conditions in reference to historical buildings”, Acta Scientiarum Polonorum Architectura, vol. 16, no. 2, pp. 77-84, 2017.
[14] R. Bucoń and A. Sobotka, “Wyznaczanie zakresu remontu budynku mieszkalnego”, Budownictwo i Architektura, vol. 12, no. 1, pp. 15-22, 2013.
[15] J.A. Goguen, L.A. Zadeh, “Fuzzy sets”. Information and control, vol. 8 (1965), pp. 338-353. L.A. Zadeh, “Similarity relations and fuzzy orderings”. Information sciences, vol. 3 (1971), pp. 177-200, The Journal of Symbolic Logic, vol. 38, no. 4, pp. 656-657, 1973, doi: 10.2307/2272014.
[16] N. Ibadov and J. Kulejewski, “Construction projects planning using network model with the fuzzy decision node”, International Journal of Environmental Science and Technology, vol. 16, no. 8, pp. 4347-4354, 2019, doi: 10.1007/s13762-019-02259-w.
[17] E. Plebankiewicz and D. Wieczorek, “Multidimensional sensitivity study of the fuzzy risk assessment module in the life cycle of building objects”, Open Engineering, vol. 8, no. 1, pp. 490-499, 2018, doi: 10.1515/eng-2018-0059.
[18] E. Plebankiewicz, K. Zima, and D. Wieczorek, “Life Cycle Cost Modelling of Buildings with Consideration of the Risk”, Archives of Civil Engineering, vol. 62, no. 2, pp. 149-166, 2016, doi: 10.1515/ace-2015-0071.
[19] J. Konior, “Technical Assessment of Old Buildings by Fuzzy Approach”, Archives of Civil Engineering, vol. 65, no. 1, pp. 129-142, 2019, doi: 10.2478/ace-2019-0009.
[20] V.L. Borges Viana and M.T. Marques Carvalho, “Prioritization of risks related to BIM implementation in Brazilian public agencies using fuzzy logic”, Journal of Building Engineering, vol. 36, art. no. 102104, 2021, doi: 10.1016/j.jobe.2020.102104.
[21] L. Bukowski and S. Werbińska-Wojciechowska, “Using fuzzy logic to support maintenance decisions according to Resilience-Based Maintenance concept”, Eksploatacja i Niezawodność, vol. 23, no. 2, pp. 294-307, 2021, doi: 10.17531/ein.2021.2.9.
[22] F. Faqih and T. Zayed, “Defect-based building condition assessment”, Building and Environment, vol. 191, art. no. 107575, 2021, doi: 10.1016/j.buildenv.2020.107575.
[23] S. Kartavykh, O. Komandyrov, P. Kulikov, V. Ploskyi, N. Poltorachenko, and S. Terenchuk, “Adaptation of fuzzy inference system to solve assessment problems of technical condition of construction objects”, Technology Audit and Production Reserves, vol. 3, no. 2, pp. 52-55, 2020, doi: 10.15587/2706-5448.2020.205364.
[24] S. Terenchuk, A. Pashko, B. Yeremenko, S. Kartavykh, and N. Ershovŕ, “Modeling an intelligent system for the estimation of technical state of construction structures”, Eastern-European Journal of Enterprise Technologie, vol. 3, no. 2, pp. 47-53, 2018, doi: 10.15587/1729-4061.2018.132587.
[25] J. Dębowski, “Problematyka określania stopnia zużycia technicznego budynków wielkopłytowych”, Czasopismo Techniczne. Architektura, vol. 104, no. 4-A, pp. 27-34, 2007.
[26] R. Trach, K. Pawluk, and M. Lendo-Siwicka, “Causes of Rework in Construction Projects in Ukraine”, Archives of Civil Engineering, vol. 65, no. 3, pp. 61-74, 2019, doi: 10.2478/ace-2019-0034.
[27] R. Trach, M. Lendo-Siwicka, K. Pawluk, and M. Polonski, “Analyze of direct rework costs in Ukrainian construction”, Archives of Civil Engineering, vol. 67, no. 2, pp. 397-411, 2021, doi: 10.24425/ACE.2021.137175.
[28] U. Wiśniewska, Podejście kosztowe w wycenie nieruchomości. Metodologia, zużycie obiektów. Warszawa: Wacetob, 2015.
[29] O. Castillo, P. Melin, J. Kacprzyk, and W. Pedrycz, “Type-2 fuzzy logic: theory and applications”, in 2007 IEEE international conference on granular computing (GRC 2007). San Jose, California, 2007, pp. 145-145.
[30] Y. Trach, R. Trach, M. Kalenik, E. Koda, and A. Podlasek, “A Study of Dispersed, Thermally Activated Limestone from Ukraine for the Safe Liming of Water Using ANN Models”, Energies, 2021, vol. 14, no. 24, 2021, doi: 10.3390/en14248377.
[31] R. Trach, Y. Trach, and M. Lendo-Siwicka, “Using ANN to Predict the Impact of Communication Factors on the Rework Cost in Construction Projects”, Energies, vol. 14, no. 14, 2021, doi: 10.3390/en14144376.
[32] A. Baykasoglu, T. Dereli, and S. Das, “Project Team Selection Using Fuzzy Optimization Approach”, Cybernetics and Systems, vol. 38, no. 2, pp. 155-185, 2007, doi: 10.1080/01969720601139041.
[33] R. Trach, Y. Trach, A. Kiersnowska, A. Markiewicz, M. Lendo-Siwicka, and K. Rusakov, “A Study of Assessment and Prediction of Water Quality Index Using Fuzzy Logic and ANN Models”, Sustainability, vol. 14, no. 9, art. no. 5656, 2022, doi: 10.3390/su14095656.
English
Język Polski