Osuwisko w skarpie i zboczu Warty w miejscowości Wronki - analiza procesu, badania rozpoznawcze, działania zapobiegawcze, monitoring
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2023.146081Abstrakt
Opisywane osuwisko znajduje się w miejscowości Wronki, powiecie szamotulskim, województwie wielkopolskim. Obejmuje ono zbocze południowe, po lewej stronie rzeki Warty i zajmuje teren o rozciągłości ok. 500 m. Osuwisko po raz kolejny uaktywniło się w dniach 22-23 sierpnia 2018 r. powodując liczne awarie i zniszczenia. Skarpę Warty w obszarze występujących ruchów masowych budują nasypy niekontrolowane (o zróżnicowanym składzie), pod którymi zalegają mioceńsko-plioceńskie iły serii poznańskiej o quasi-warstwowej budowie - w iłach występują horyzontalne wkładki pyłów piaszczystych. Rzeka Warta drenuje wody z dużego obszaru, a spływ wód odbywa się głównie po stropie iłów. Strefę poślizgu stanowił właśnie strop iłów serii poznańskiej. Mając na uwadze właściwości iłów serii poznańskiej takie jak odprężenie (powstanie powierzchni zlustrzeń), dezintegracja blokowa, cechy ekspansywności (pęcznienie i skurcz), za bezpośrednią przyczynę awarii uznano: obfite opady, które wystąpiły po długotrwałej suszy, wieloletnie dociążanie skarpy nieprzemyślaną zabudową kubaturową, budowę liniowej instalacji kanalizacyjnej w obrębie skarpy oraz okresowo powtarzające się drgania spowodowane realizacją sąsiednich inwestycji (m.in. wbijanie pali czy mikrowybuchy). W celu rozpoznania terenu wykonano liczne otwory badawcze, pobrano próbki do badań laboratoryjnych, wykonano pomiary geodezyjne. Na podstawie uzyskanych wyników, dokonano obliczeń stateczności skarpy i opracowano sieć pomiarową do systematycznego monitoringu przemieszczeń geodezyjnych punków kontrolnych. Zalecono wykonanie drenażu w celu odwodnienia skarpy i zbocza Warty, posadzenie krzewów, dokonanie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego w celu wprowadzenia zakazu dalszej zabudowy terenu w strefie zagrożonej.Bibliografia
[1] Z. Bestyński, E. Sieinski, and P. Śliwiński, “Geophysical investigation and the use of their results in the evaluation of the stability of slopes of artificial water reservoirs in the flysch Carpathians”, Archives of Civil Engineering, vol. 68, no. 3, pp. 71-85, 2022, doi: 10.24425/ace.2022.141874.
[2] D. Grabowski, P. Marciniec, T. Mrozek, P. Nescieruk, W. Rączkowski, A. Wójcik, and Z. Zimnal, Instrukcja opracowania Mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi w skali 1:10000. Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 2008.
[3] J. Jeż, “Zmiana wytrzymałości iłów poznańskich w czasie - po naruszeniu struktury”, PhD. thesis, Politechnika Poznańska, 1977.
[4] K. Kiełbasiński, P. Dobak, Ł. Kaczmarek, and S. Kowalczyk, “The influences of local glacitectonic disturbance on overconsolidated clays for upland slope stability conditions: a case study”, Applied Sciences, vol. 11, no. 22, art. no. 10718, 2021, doi: 10.3390/app112210718.
[5] J. Liszkowski and E. Liszkowska, Szczegółowa mapa geologiczna Polski arkusz: Wronki (392). Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 1999.
[6] J. Liszkowski and E. Liszkowska, Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski arkusz: Wronki (392). Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, 2015.
[7] A. Opiła, J. Sobkowiak, and A. Szewczyk, Historia rozwoju miasta a problematyka wzmożonej aktywności osuwiska we Wronkach. 2020. [Online]. Available: http://historiawronek.pl/?p=192.
[8] J. Przystański, Ed. Posadowienie budowli na gruntach ekspansywnych. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, 1991.
[9] J. Sobkowiak, A. Kassaraba, T. Sobkowiak, A.Wójcik, A. Opiła, and A. Szewczyk, Ekspertyza geotechniczna dla oceny stateczności podłoża gruntowego w rejonie mostu drogowego w ciągu drogi wojewódzkiej nr 182 w m. Wronki. Poznań: Geomenos Sp.j., 2018.
[10] J. Sobkowiak, A. Kassaraba, T. Sobkowiak, A. Wójcik, A. Opiła, and A. Szewczyk, Dokumentacja badań podłoża gruntowego dla oceny stanu technicznego strefy osuwiskowej w obrębie terenu należącego do Urzędu Miasta i Gminy we Wronkach. Poznań: Geomenos Sp.j., 2019.
[11] J. Sobkowiak and T. Sobkowiak, “Próba oceny wpływu procesu osuwiskowego na stabilność mostu drogowego”, Archiwum Instytutu Inżynierii Ladowej, no. 28, pp. 259-276, 2019.
[12] J. Sobkowiak, A. Opiła, and T. Sobkowiak, “Antropopresja przyczyną niestateczności pewnego zbocza”, in Przyrodnicze i geotechniczne aspekty budownictwa. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, 2020, pp. 85-114.
[13] J. Sobkowiak, Sprawozdanie z niwelacji precyzyjnej geodezyjnych punktów kontrolnych w strefie terenu osuwiskowego przylegającego do mostu na rzece Warcie w ciągu drogi wojewódzkiej DW 182 w m. Wronki - teren Osiedla Mieszkaniowego. Poznań: Geomenos Sp.j., 2021.
[14] J. Sobkowiak, Sprawozdanie z niwelacji precyzyjnej geodezyjnych punktów kontrolnych w strefie terenu osuwiskowego przylegającego do mostu na rzece Warcie w ciągu drogi wojewódzkiej DW 182 w m. Wronki - teren Gminy Wronki. Poznań: Geomenos Sp.j., 2021.
[15] J. Sobkowiak, Sprawozdanie z niwelacji precyzyjnej geodezyjnych punktów kontrolnych w strefie terenu osuwiskowego przylegającego do mostu na rzece Warcie w ciągu drogi wojewódzkiej DW 182 w m. Wronki - teren Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. Poznań: Geomenos Sp.j., 2021.
[16] J. Sobkowiak, A. Kassabara-Iwańska, A. Opiła, T. Sobkowiak, and A. Szewczyk, Dokumentacja geologiczno-inżynierska dla wykonania odwodnienia strefy osuwiskowej w rejonie drogi gminnej nr 250120P w m. Wronki. Poznań: Geomenos Sp.j., 2022.
[17] L. Wysokiński, “Metody prognozowania i zabezpieczania osuwisk”, in Awarie Budowlane 2011 - XXV Konferencja Naukowo-Techniczna, Międzyzdroje 24-27.05.2011. Szczecin, 2011, pp. 292-320.
[18] Z. Zimnal, Karta dokumentacyjna osuwiska wraz z opinią, 2018. [Online]. Available: https://geoportal.pgi.gov.pl/sopo-ags-view/drukOsu.jsp?osu=103891.
English
Język Polski