English
Język Polski
Wpływ utrzymania należytego stanu technicznego na starzenie się budynków mieszkalnych wielorodzinnych
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2024.151889Abstrakt
Utrzymanie należytego stanu technicznego budynków mieszkalnych wielorodzinnych jest jednym z najistotniejszych czynników determinujących proces ich starzenia się. Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, a także zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury. Zgodnie z art. 62 ustawy Prawo budowlane oraz Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest poddawanie kontroli okresowej budynków co najmniej raz w roku przez osoby uprawnione, w celu zdiagnozowania usterek. Zgodnie z tym Rozporządzeniem protokoły z kontroli powinny stanowić podstawę do sporządzenia zestawienia robót remontowych budynków. Tymczasem rzeczywistość pokazuje, że nie wszystkie budynki poddawane są regularnym kontrolom okresowym i niezbędnym naprawom w trakcie ich użytkowania, a wiele z wykonywanych remontów jest przeprowadzanych w sposób nieprawidłowy. Prowadzi to do obniżania właściwości użytkowych poszczególnych jego składowych oraz przyspieszenia procesu starzenia się budynków. W trakcie procesu użytkowania budynków, szczególnie nie poddawanych regularnym kontrolom okresowym, przydatna jest prognoza procesu starzenia się budynków. Zgodnie z normą przewidywanie degradacji budynku powinno polegać na prognozowaniu zmian właściwości użytkowych w czasie. W tym celu zgodnie z normami należy opracować procedury związane z przewidywanym okresem użytkowania budynków oraz program starzenia uwzględniający najbardziej istotne mechanizmy degradacji. W referacie przeanalizowano 100 budynków mieszkalnych wielorodzinnych podpiwniczonych wykonanych w technologii tradycyjnej, o powierzchni użytkowej od 604,50 m2 do 2315,00 m2, wybudowanych w latach 1952-1958 w województwie mazowieckim. Dla analizowanych budynków dokonywano raz w roku kontroli poszczególnych elementów oraz określano ich stan techniczny. Badania prowadzono w latach 2018-2022. Wyniki przeprowadzonych przez Autorów badań posłużyły do określenia metodą wizualną stopnia ich starzenia się i porównania otrzymanych wyników z wynikami otrzymywanymi z metod obliczeniowych, m.in. z metod czasowych: liniowa, nieliniowa, paraboliczna. Główny nacisk w artykule położono na wykonywanie remontów obiektów w sposób wadliwy, często bez odpowiedniego nadzoru i wpływu tego zjawiska na przyspieszone starzenie się budynków. Jest to zjawisko powszechne, ale nieuwzględniane w powszechnie znanych metodach prognozy starzenia budynków. W referacie przedstawiono również analizę dotyczącą występowania najczęstszych usterek na obiektach oraz prowadzonej gospodarki remontowej na podstawie zaleceń pokontrolnych.Bibliografia
[1] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z późn. zm. Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414. [Online]. Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19940890414. [Accessed: 01.09.2023].
[2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Dz.U. 1999 nr 74 poz. 836. Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19990740836. [Accessed: 01.09.2023].
[3] PN-ISO 15686-1:2005 Budynki i budowle. Planowanie okresu użytkowania. Część 1: Zasady ogólne.
[4] PN-ISO 15686-2:2005 Budynki i budowle. Planowanie okresu użytkowania. Część 2. Procedury związane z przewidywanym okresem użytkowania.
[5] PN-ISO 15686-7 Budynki i budowle. Planowanie okresu użytkowania. Część 7: Ocena właściwości użytkowych na podstawie danych z praktyki dotyczących okresu użytkowania.
[6] B. Nowogońska, “Proposal for determining the scale of renovation needs of residential buildings”, Civil and Environmental Engineering Reports, vol. 22, no. 3, pp. 137-144, 2016, doi: 10.1515/ceer-2016-0042.
[7] B. Nowogońska, “Prognoza zmian stanu technicznego budynku mieszkalnego”, Materiały Budowlane, no. 11, pp. 58-59, 2016.
[8] B. Nowogońska, “Wpływ czynników determinujących starzenie na stan techniczny budynku nieremontowanego”, Przegląd Budowlany, no. 5, pp. 24-26, 2020.
[9] A. Ostańska, “Evolution of spaces between buildings in polish mass housing estates in the eyes of the inhabitants”, IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering, vol. 245, art. no. 052044, 2017, doi: 10.1088/1757-899X/245/5/052044.
[10] J. Korentz and B. Nowogońska, “Assessment of the life cycle of masonry walls in residential buildings”, MATEC Web of Conferences, vol. 174, art. no. 01025, 2018, doi: 10.1051/matecconf/201817401025.
[11] M. Lendo-Siwicka, R. Trach, K. Pawluk, G. Wrzesiński, and A. Żochowska, “Assessment of the technical condition of heritage buildings with the use of fuzzy logic”, Archives of Civil Engineering, vol. 69, no. 2, pp. 123-140, 2023, doi: 10.24425/ace.2023.145257.
[12] P. Knyziak, “Estimating the technical deterioration of large-panel residential buildings using artificial neural networks”, Procedia Engineering, Procedia Engineering, vol. 91, 394-399, 2014, doi: 10.1016/j.proeng.2014.12.082.
[13] E. Radziszewska-Zielina and G. Śladowski, “Supporting the Selection of a Variant of the Adaptation of a Historical Building with the Use of Fuzzy Modelling and Structural Analysis”, Journal of Cultural Heritage, vol. 26, pp. 53-63, 2017.
[14] R. Bucoń and A. Sobotka, “Decision-making model for choosing residential building repair variants”, Journal of Civil Engineering and Management, vol. 21, no. 7, pp. 893-901, 2015, doi: 10.3846/13923730.2014.895411.
[15] B. Nowogońska, Diagnoza w procesie starzenia budynków mieszkalnych wykonanych w technologii tradycyjnej. Warszawa: Wydawnictwo Komitet Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN, 2017.
[16] J. Arendarski, Trwałość i niezawodność budynków mieszkalnych. Warszawa: Arkady, 1978.
[17] W. Baranowski, Zasady ustalania zużycia obiektów budowlanych: podstawowe nazewnictwo budowlane. Warszawskie Centrum WACETOB, 1998.
[18] J. Ślusarek and M. Gorzel-Jaśniok, Problematyka zużycia technicznego obiektów szkolnych zrealizowanych w różnych technologiach. Wydawnictwo Politechniki Ślaskiej, 2012.
[19] J. Pawłowicz, “Digital survey of damages on the façade of a historical building”, Acta Scientiarum Polonorum Architectura, vol. 20, no. 2, pp. 41-50, 2021, doi: 10.22630/aspa.2021.20.2.13.
[20] B. Nowogońska, “Prognoza zmian stanu technicznego budynku mieszkalnego”, Construction Materials, no. 11, pp. 60-61, 2016, doi: 10.15199/33.2016.11.21.
[21] B. Nowogońska, “Prediction of changes in the performance characteristics of a building”, Czasopismo Techniczne, vol. 111, no. 6, pp. 145-151, 2017, doi: 10.4467/2353737XCT.17.094.6570.
[22] W. Rogala, “Regulation on technical conditions in reference to historical buildings”, Acta Scientiarum Polonorum Architectura, vol. 16, no. 2, pp. 77-84, 2017.
[23] M. Morelli and M. A. Lacasse, “A systematic methodology for design of retrofit actions with longevity”, Journal of Building Physics, vol. 42, no. 4, pp. 585-604, 2019, doi: 10.1177/1744259118780133.
[24] C. J. Chen, Y. K. Juan, Y. H. Hsu, “Developing a systematic approach to evaluate and predict building service life”, Journal of Civil Engineering and Management, vol. 23, no. 7, pp. 890-901, 2017, doi: 10.3846/13923730.2017.1341956.
[25] P. Mercader-Moyano, M. Flores-García, and A. Serrano-Jiménez, “Housing and neighbourhood diagnosis for ageing in place: Multidimensional Assessment System of the Built Environment (MASBE)”, Sustainable Cities and Society, vol. 62, art. no. 102422, 2020, doi: 10.1016/j.scs.2020.102422.
[26] B. Nowogońska, “Intensity of damage in the aging process of buildings”, Archives of Civil Engineering, vol. 66, no. 2, pp. 19-31, 2020, doi: 10.24425/ace.2020.131793.
[27] J. Dębowski, “Problematyka określenia stopnia zużycia technicznego budynków wielkopłytowych”, Czasopismo Techniczne. Architektura, vol. 104, no. 4, pp. 27-34, 2007.
[28] W. Drozd, “Metody oceny stanu technicznego budynków w aspekcie ich praktycznego zastosowania”, Przegląd Budowlany, vol. 88, no. 4, pp. 43-47, 2017.
[29] R. Sekunda, M. Machnikowski, and D. Szymczyk, “Wpływ diagnostyki stanu technicznego ocieplenia ścian zewnętrznych budynków na zakres robót renowacyjnych elewacji”, Przegląd Budowlany, vol. 89, no. 5, pp. 40-46, 2018.
[30] R. Sekunda, “Wybrane problemy utrzymania należytego stanu technicznego wielorodzinnych budynków mieszkalnych”, Przegląd Budowlany, vol. 91, no. 1, pp. 32-37, 2020.
[31] L. Runkiewicz, “Zagrożenia obiektów budowlanych a potrzeby remontów i wzmocnień”, in Materiały konferencyjne X Konferencji Naukowo-Technicznej Problemy remontowe w budownictwie ogólnym i obiektach zabytkowych. Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, 2002, pp. 349-360.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
