English
Język Polski
Ocena efektywności ekonomicznej stosowania zabezpieczeń profilaktycznych przeciw wpływom górniczym budynków murowanych
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2025.153354Abstrakt
Budynki zlokalizowane na terenach górniczych, oprócz typowych obciążeń użytkowych i środowiskowych przejmują oddziaływania w postaci deformacji powierzchni terenu i wstrząsów górniczych, które mogą niekorzystnie wpływać na ich stan techniczny. Jednocześnie na terenach górniczych prowadzone są działania mające na celu przeciwdziałanie ewentualnym niekorzystnym wpływom eksploatacji na zabudowę powierzchni. Jednym z takich działań jest planowanie na etapie projektowania zabezpieczeń profilaktycznych konstrukcji budynków przeciw wpływom górniczym oraz ich wykonywanie podczas budowy. W artykule przedstawiono wyniki analizy kosztów zabezpieczeń profilaktycznych wykonanych w grupie jednorodzinnych budynków mieszkalnych o konstrukcji murowanej. Dla każdego z budynków określono wartość odtworzeniową oraz obliczono średni udział kosztów zabezpieczeń profilaktycznych w kosztach budowy. Na podstawie różnicy w przebiegu zużycia technicznego pomiędzy budynkami zabezpieczonymi i niezabezpieczonymi, na niespełna 26 lat określono czas, w którym nakłady poniesione na zabezpieczenia profilaktyczne budynków kompensuje ich niższe zużycie techniczne. W dalszym okresie użytkowania właściciele zabezpieczonych budynków uzyskują wymierne korzyści w postaci niższego przyrostu zużycia technicznego budynków, a co za tym idzie wyższej wartości odtworzeniowej, a także niższych kosztów ewentualnych napraw lub remontów. Proponowane podejście może być stosowane w zakresie innych działań dotyczących obiektów budowlanych lub innych obszarach techniki przy rozwiązywaniu zagadnień związanych z oceną efektywności ekonomicznej.Bibliografia
[1] G.G. Penelis and G.G. Penelis, Concrete buildings in seismic regions. CRC Press, 2018.
[2] B. Gencturk, K. Hossain, and S. Lahourpour, “Life cycle sustainability assessment of RC buildings in seismic regions”, Engineering Structures, vol. 110, pp. 347-362, 2016, doi: 10.1016/j.engstruct.2015.11.037.
[3] F. Pachla, A. Kowalska-Koczwara, T. Tatara, and K. Stypuła, “The influence of vibration duration on the structure of irregular RC buildings”, Bulletin of Earthquake Engineering, vol. 17, pp. 3119-3138, 2019, doi: 10.1007/s10518-018-00546-4.
[4] T. Tatara, F. Pachla, and P. Kuboń, “Experimental and numerical analysis of an industrial RC tower”, Bulletin of Earthquake Engineering, vol. 15, pp. 2149-2171, 2017, doi: 10.1007/s10518-016-0053-y.
[5] R. Marques and P.B. Lourenço, “Unreinforced and confined masonry buildings in seismic regions: Validation of macro-element models and cost analysis”, Engineering Structures, vol. 64, pp. 52-67, 2014, doi: 10.1016/j.engstruct.2014.01.014.
[6] G.P. Warn and K.L. Ryan, “A review of seismic isolation for buildings: historical development and research needs”, Buildings, vol. 2, no. 3, pp. 300-325, 2012, doi: 10.3390/buildings2030300.
[7] S.H.H. Lavassani, S. Shangapour, P. Homami, V. Gharehbaghi, E.N. Farsangi, and T.Y. Yang, “An innovative methodology for hybrid vibration control (MR+ TMD) of buildings under seismic excitations”, Soil Dynamics and Earthquake Engineering, vol. 155, art. no. 107175, 2022, doi: 10.1016/j.soildyn.2022.107175.
[8] K. Tajduś, “Analysis of horizontal displacements measured over the mining operations in longwall No. 537 at the Girondelle 5 seam of the BW Friedrich Heinrich-Rheinland coal mine”, Archives of Mining Sciences, vol. 61, no. 1, pp. 157-168, 2016, doi: 10.1515/amsc-2016-0012.
[9] K. Tajduś, A. Tajduś, and M. Cała, “Seismicity and rock burst hazard assessment in fault zones: a case study”, Archives of Mining Sciences, vol. 63, no. 3, pp. 747-765, 2018, doi: 10.24425/123695.
[10] F. Pachla and T. Tatara, “Nonlinear analysis of a hoist tower for seismic loads”, Archives of Civil Engineering, vol. 69, no. 3, pp. 177-198, 2022, doi: 10.24425/ace.2023.146103.
[11] A.A. Malinowska, R. Misa, and K. Tajduś, “Geomechanical modeling of subsidence related strains causing earth fissures”, Acta Geodynamica et Geomaterialia, vol. 15, no. 2, 2018, doi: 10.13168/agg.2018.0015.
[12] R. Misa, A. Sroka, K. Tajduś, and M. Dudek, “Analytical design of selected geotechnical solutions which protect civil structures from the effects of underground mining”, Journal of Sustainable Mining, vol. 18, no. 1, pp. 1-7, 2019, doi: 10.1016/J.JSM.2018.10.002.
[13] A. Kwinta and R. Gradka, “Analysis of the damage influence range generated by underground mining”, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, vol. 128, art. no. 104263, 2020, doi: 10.1016/J.IJRMMS.2020.104263.
[14] R. Ścigała and K. Szafulera, “Linear discontinuous deformations created on the surface as an effect of underground mining and local geological conditions-case study”, Bulletin of Engineering Geology and the Environment, vol. 79, no. 4, pp. 2059-2068, 2020, doi: 10.1007/S10064-019-01681-1.
[15] A. Jędrzejczyk, K. Firek, and J. Rusek, “Convolutional Neural Network and Support Vector Machine for Prediction of Damage Intensity to Multi-Storey Prefabricated RC Buildings”, Energies, vol. 15, no. 13, art. no. 4736, 2022, doi: 10.3390/EN15134736.
[16] L. Florkowska, J. Walaszczyk, and J. Cygan, “Przepisy, odniesienia normowe oraz instrukcje dotyczące projektowania i realizacji budynków narażonych na górnicze oddziaływania deformacyjne”, Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN, vol. 14, no. 1-4, pp. 93-102, 2012.
[17] M. Kawulok, Projektowanie budynków na terenach górniczych. Warszawa: Instytut Techniki Budowlanej, 2006.
[18] Instrukcja GIG nr 12: Zasady oceny możliwości prowadzenia podziemnej eksploatacji górniczej z uwagi na ochronę obiektów budowlanych. Instrukcja nr 12. Katowice: Główny Instytut Górnictwa, 2000.
[19] A. Jędrzejczyk, K. Firek, W. Kocot, and D. Rataj, “Effectiveness of preventive structural protection against mining impacts and Maintenance Management on technical state of masonry buildings”, Archives of Civil Engineering, vol. 68, no. 2, pp. 261-273, 2022, doi: 10.24425/ace.2022.140641.
[20] U. Wiśniewska, Podejście kosztowe w wycenie nieruchomości, wyd. 3. Warszawa: WACETOB, 2015.
[21] KNR, Katalog Nakładów Rzeczowych nr 2-02. Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, 2009.
[22] “Materials on technical solutions and costs of preventive protection of buildings provided by LW Bogdanka S.A.”, 2022.
[23] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. 1997, (Dz. U. z 2023 r. poz. 344).
[24] European Valuation Standards, 9th ed. The European Group of Valuer’s Associations TEGoVA, 2020.
[25] Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. 2004, (Dz.U. z 2021 r., poz. 555).
[26] Biuletyn cen robót zagregowanych elementów i obiektów budowlanych BCO, III. Sekocenbud, 1999.
[27] Biuletyn cen obiektów budowlanych BCO. Część I-Obiekty kubaturowe, III. Sekocenbud, 2018.
[28] International Valuation Standards 104: Bases Of Value. London: International Valuation Standards Council, 2016.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
