Możliwości rewitalizacji obszarów poprzemysłowych i magazynowych na przykładzie warszawskiego Żerania
DOI:
https://doi.org/10.24425/ace.2025.156155Abstrakt
Suburbanizacja i rozrost miast, obok koncepcji tworzenia zwartych miast, podkreślają potrzebę ponownego wykorzystania niezagospodarowanych, zdegradowanych przestrzeni, takich jak obszary poprzemysłowe i magazynowe. Rewitalizacja tych przestrzeni wiąże się z zajęciem się stanem fizycznym gruntów i poprawą dobrobytu społecznego i ekonomicznego lokalnych społeczności. W wielu miastach europejskich pod koniec XX wieku dominowała działalność przemysłowa. Jednak po 1989 roku zmiany polityczne w Polsce doprowadziły do przeniesienia przemysłu z dzielnic centralnych, aby zrobić miejsce dla nowoczesnych inwestycji mieszkaniowych i usługowych. Przykładem jest warszawski Żerań, wcześniej skupiony wokół centrów przemysłowych. Kluczowym wyzwaniem w ponownym zagospodarowaniu takich obszarów jest zajęcie się zanieczyszczeniem gruntów, odzyskanie zdegradowanych stref poprzemysłowych i ostatecznie rewitalizacja przestrzeni w celu wprowadzenia nowych funkcji. Zanieczyszczenie często pozostawia te obszary nieużywane przez lata, ale odpowiednia remediacja może tchnąć w nie nowe życie. Ponadto przestrzenie publiczne, takie jak parki i place na Żeraniu, są często niedostatecznie wykorzystywane, ale właściwy projekt po oczyszczeniu może sprzyjać więziom społecznym i przyczyniać się do dobrze funkcjonującego środowiska miejskiego. Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich zapewnia racjonalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni, dostosowując ją do pożądanych funkcji. Identyfikacja i zajęcie się tymi obszarami może przekształcić zaniedbane strefy przemysłowe w prężnie rozwijające się ośrodki mieszkalne i usługowe, przyciągając nowych mieszkańców i inwestorów.Bibliografia
[1] W. Jarczewski and Z. Ziobrowski, Rewitalizacja miast polskich – diagnoza. Kraków: Instytut Rozwoju Miast, 2010.
[2] H. Nuissl and C. Schroeter-Schlaack, “On the economic approach to the containment of land consumption”, Environmental Science & Policy, vol. 12, no. 3, pp. 270-280, 2009, doi: 10.1016/j.envsci.2009.01.008.
[3] M. Morio, S. Schädler, and M. Finkel, “Applying a multi-criteria genetic algorithm framework for brownfield reuse optimization: Improving redevelopment options based on stakeholder preferences”, Journal of Environmental Management, vol. 130, pp. 331-346, 2013, doi: 10.1016/j.jenvman.2013.09.002.
[4] A. Majewska, M. Denis, E. Jarecka-Bidzińska, J. Jaroszewicz, and W. Krupowicz, “Pandemic resilient cities: Possibilities of repairing Polish towns and cities during COVID-19 pandemic”, Land Use Policy, vol. 113, art. no. 105904, 2022, doi: 10.1016/j.landusepol.2021.105904.
[5] A. Maciejewska and A. Turek, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019.
[6] M. Kopeć, Rewitalizacja miejskich obszarów zdegradowanych. Warszawa: Wydawnictwo C.H.Beck, 2010.
[7] J.M. Chmielewski, Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2001.
[8] J.M. Chmielewski, Teoria i praktyka planowania przestrzennego. Urbanistyka Europy. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2016.
[9] J. Kazimierczak and P. Kosmowski, “Post-industrial urban areas in the context of ruination, demolition and urban regeneration in a post-socialist city: experiences of Łódź, Poland”, Finisterra, vol. 53, no. 109, pp. 35-51, 2018, doi: 10.18055/Finis12092.
[10] D. Artico, “Urban visibility changes as an effect of the redefinition of minorities in Poland after 1989”, Acta Histriae, vol. 25, no. 3, pp. 613-628, 2017, doi: 10.19233/AH.2017.29.
[11] K. Gasidło, Problemy przekształceń terenów poprzemysłowych. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 1998.
[12] V. Zotic, D.E. Alexandru, and V. Puiu, “Functional Zoning of the City/Village Area and Its Contribution to the Sustainable Development of Settlements”, Journal of Settlements and Spatial Planning, vol. 1, no. 2, pp. 181-189, 2010.
[13] S. Kang, “Why dowarehouses decentralize more in certain metropolitan areas?”, Journal of Transport Geography, vol. 88, art. no. 102330, 2020, doi: 10.1016/j.jtrangeo.2018.10.005.
[14] M. Schorung and T. Lecourt, “A multiscalar and comparative analysis of warehousing development patterns and logistics sprawl in four metropolitan areas: Dallas, Houston (Texas Triangle) New York and Philadelphia (Northeast corridor)”, Transportation Research Procedia, vol. 82, pp. 1717-1733, 2025, doi: 10.1016/j.trpro.2024.12.151.
[15] F. Sulimierski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa: Kasa im. Józefa Mianowskiego, 1902.
[16] K. Handke, Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011.
[17] A. Sołtan, Historia Białołęki i jej dzień dzisiejszy. Warszawa: Gminny Ośrodek Kultury Warszawa-Białołęka, 2007.
[18] T. Lijewski, Rozwój sieci kolejowej Polski. Warszawa: Instytut Geografii PAN, 1959.
[19] T. Kikta, Zapomniane karty z przeszłości Tarchomina. Warszawa: Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne “Polfa", 1964.
[20] A. Mistewicz and Z. Tucholski, Wiślane porty Warszawy. Historia infrastruktury żeglugi śródlądowej stolicy. Warszawa: Miasto Stołeczne Warszawa, 2017.
[21] Ł. Kuzak, C. Gabryel, A. Maciejewska, and J. Sobieraj, “Potentials and opportunities for revitalisation of post-harbour areas based on the Port of Żerań in Warsaw case study”, Archives of Civil Engineering, vol. 70, no. 2, pp. 195-214, 2024, doi: 10.24425/ace.2024.149859.
[22] S. Białousz, Informacja przestrzenna dla samorządów terytorialnych. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2013.
[23] M. Sakr, H. El Agamawi, H. Klammler, and M.M. Mohamed, “A review on the use of permeable reactive barriers as an effective technique for groundwater remediation”, Groundwater for Sustainable Development, vol. 21, art. no. 100914, 2023, doi: 10.1016/j.gsd.2023.100914.
[24] R. Budania and S. Dangayach, “A comprehensive review on permeable reactive barrier for the remediation of groundwater contamination”, Journal of Environmental Management, vol. 332, art. no. 117343, 2023, doi: 10.1016/j.jenvman.2023.117343.
[25] A. Karczewska, Ochrona gleb i rekultywacja terenów zdegradowanych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, 2012.
[26] V. Zivica, M.T. Palou, and M. Križma, “Geopolymer Cements and Their Properties: A Review”, Building Research Journal, vol. 61, no. 2, pp. 85-100, 2015, doi: 10.2478/brj-2014-0007.
[27] J. Jura and M. Ulewicz, “The use of bottom and a mixture of bottom and fly ash from wood-sunflower biomass combustion in concrete production”, Archives of Civil Engineering, vol. 71, no. 2, pp. 19-35, 2025, doi: 10.24425/ace.2025.154105.
[28] S. Todeschini, S. Papiri, and C. Ciaponi, “Performance of stormwater detention tanks for urban drainage systems in northern Italy”, Journal of Environmental Management, vol. 101, pp. 33-45, 2012, doi: 10.1016/j.jenvman.2012.02.003.
[29] J. Sobieraj, M. Bryx, and D. Metelski, “Management of rainwater as a barrier”, Archives of Civil Engineering, vol. 68, no. 4, pp. 419-443, 2022, doi: 10.24425/ace.2022.143047.
[30] A. Cortes, H. Shimadera, T. Matsuo, and A. Kondo, “Evaluation of Water Retentive Pavement as Mitigation Strategy for Urban Heat Island Using Computational Fluid Dynamics”, Asian Journal of Atmospheric Environment, vol. 10, no. 4, pp. 179-189, 2016, doi: 10.5572/ajae.2016.10.4.179.
[31] M. van Hees, I. Oskam, and N. Bocken, “Motives, drivers and barriers to urban upcycling: Insights from furniture upcycling in the Netherlands”, Journal of Cleaner Production, vol. 486, art. no. 144485, 2025, doi: 10.1016/j.jclepro.2024.144485.
English
Język Polski