English
Język Polski
Kluczowe wyzwania wynikające z nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw z dnia 24 lipca 2023 r.
DOI:
https://doi.org/10.24425/bkpzk.2025.157507Keywords:
reforma planowania przestrzennego, plan ogólny gminy, zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI), standardy urbanistyczne, decyzje o warunkach zabudowyAbstract
Reflection Paper przedstawia syntetyczną analizę kluczowych wyzwań wdrożeniowych wynikających z nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 24 lipca 2023 r., stanowiącej najważniejszą reformę polskiego systemu planowania przestrzennego od 2003 r. Autorzy identyfikują i omawiają najpoważniejsze obszary ryzyka interpretacyjnego oraz implementacyjnego, istotne zwłaszcza dla praktyki planistycznej gmin w krótkiej perspektywie czasowej. W szczególności analizie poddano relacje między instrumentami strategicznymi i regulacyjnymi (w tym powiązanie strategii rozwoju z planem ogólnym), problemy strefowania i bilansowania terenów, sektorowe uwarunkowania planowania (m.in. ochrona zabytków i dostępność zieleni), wdrażanie gminnych standardów urbanistycznych, funkcjonowanie zintegrowanego planu inwestycyjnego, finansowe konsekwencje reformy, rolę decyzji administracyjnych oraz złożoność przepisów przejściowych. Wnioski wskazują na potrzebę monitoringu wdrażania reformy, doprecyzowania wybranych rozwiązań oraz wsparcia gmin w zakresie danych, narzędzi analitycznych i zasobów organizacyjno-finansowych.
References
Churski, P. (2023). Trzy dekady kształtowania polskiej polityki regionalnej–refleksje, wnioski i rekomendacje. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 65, 37–52.
Feltynowski, M. (2023). Urban green spaces in land-use policy–types of data, sources of data and staff–the case of Poland. Land Use Policy, 127, 106570.
Feltynowski, M., Kronenberg, J., Bergier, T., Kabisch, N., Łaszkiewicz, E., & Strohbach, M. W. (2018). Challenges of urban green space management in the face of using inadequate data. Urban Forestry & Urban Greening, 31, 56–66.
Izdebski, H. (2021). Prawo w systemie gospodarowania przestrzenią – rola i granice. In Rola prawa w systemie gospodarki przestrzennej. Scholar.
Jędraszko, A. (2005). Zagospodarowanie przestrzenne w Polsce: Drogi i bezdroża regulacji ustawowych. Warszawa: Unia Metropolii Polskich.
Kowalewski, A., Mordasewicz, J., Osiatyński, J., Regulski, J., Stępień, J., & Śleszyński, P. (2013). Raport o ekonomicznych stratach i społecznych kosztach niekontrolowanej urbanizacji w Polsce. Warszawa: PAN IGiPZ.
Markowski, T. (2011). Funkcjonowanie gospodarki przestrzennej-założenia budowy modelu zintegrowanego planowania i zarządzania rozwojem. Studia. Polska Akademia Nauk. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, 134.
Nowak, M. J., Śleszyński, P., Markowski, T., & Kowalewski, A. (2022). Studia nad chaosem przestrzennym-nowe kierunki badań i dyskusji naukowej. Samorząd Terytorialny, 7–8, 17–30.
Nowak, M., Mitrea, A., Lukstina, G., Petrisor, A.-I., Kovács, K. F., Simeonova, V., Yanchev, P., Jurgenson, E., Podra, K., Rezac, V., Mikalauskaite, K., Praneviciene, B., Ladzianska, Z., & Baloga, M. (2023). Spatial Planning Systems in Central and Eastern European Countries. Reviev and Comparision Selected Issues. Springer.
Reimer, M., Getimis, P., & Blotevogel, H. (2014). Spatial planning systems and practices in Europe: A comparative perspective on continuity and changes. Routledge.
Śleszyński, P. (2021). Syntetyczny Wskaźnik Jakości Życia w gminach Polski na początku trzeciej dekady XXI wieku.
Śleszyński, P., Kowalewski, A. i Markowski, T. (2018). Uwarunkowania, skutki i propozycje naprawy chaosu przestrzennego: Vol. III. KPZK PAN.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2023 poz. 645).
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 15 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 1378).
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 roku o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (t.j. Dz.U. 2021 poz. 1538).
Zachariasz, I. (2015). Nowelizacja prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego. W: Sprawne Państwo. Propozycje Zmian w Funkcjonowaniu Jednostek Samorządu Terytorialnego, 118–134.
Zalewski, D. (2019). Standardy urbanistyczne według specustawy mieszkaniowej w ujęciu teoretycznym, historycznym i funkcjonalnym. W: Specustawa mieszkaniowa a samodzielność planistyczna gminy. Dylematy prawników i urbanistów. Instytut Metropolitalny.
Zarządzenie nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 1974 roku w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach (Dz. Bud. Nr 2 z dnia 2 lutego 1974 roku, poz. 2).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
