Tadeusz Kroński – enfant terrible polskiej filozofii powojennej

Abstrakt

Tadeusz Kroński w opracowaniach na temat polskiej filozofii współczesnej jest zazwyczaj traktowany jako reprezentant stalinowskiej ortodoksji w polskim marksizmie. Bez wątpienia nigdy nie zmienił swojego stanowiska filozoficznego, a ponadto w przeciwieństwie do większości polskich marksistów nie przeszedł na pozycje rewizjonistyczne. Zdaniem autora jest to jednak uproszczone postrzeganie dorobku naukowego oraz poglądów Krońskiego, gdyż jego wpływ na polską filozofię daleko wykraczał poza to, co Kroński opublikował. Jego powrót z emigracji wiązał się z włączeniem polskich filozofów do naukowych dyskusji toczonych wówczas na świecie. Kroński do 1953 r. był ewidentnym koniunkturalistą, który literalnie wykonywał powierzone mu zadania propagandowe, mimo że jego wiedza na temat marksizmu była znikoma. Przejście do pracy na stały etat w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego wyraźnie zmieniło jego postawę naukową. Pod wpływem jego osobowości znaleźli się w zasadzie wszyscy późniejsi polscy rewizjoniści. Niewątpliwy jest także jego wkład w formowanie się tzw. warszawskiej szkoły historyków idei.