Sztuka i arche w refleksji fenomenologicznej

Abstrakt

Greckie pojęcie arche od wieków pobudza do filozoficznego przemyślenia istoty źródła i źródłowości. Na gruncie fenomenologicznie zorientowanej refleksji dwie najważniejsze odsłony tej problematyki to fenomenologia genetyczna Edmunda Husserla oraz – sięgająca wstecz do presokratyków – filozofia Martina Heideggera, którego rozprawa Der Ursprung des Kunstwerkes wprowadziła sztukę w obszar zapytywania o arche. Do tego obszaru przynależą także „jakości metafizyczne” – objawiające się w intencjonalnym, względnie numinotycznym, przedmiocie estetycznym – którym wyraz dawali Streszczenia 165 Roman Ingarden i Władysław Stróżewski. Celem niniejszego artykułu jest syntetyczne ujęcie tych różnych perspektyw fenomenologicznych, które łącznie wiodą do wyjawienia archicznego wymiaru sztuki.