Kruszywa z recyklingu betonu w gospodarce o obiegu zamkniętym: perspektywy technologiczne, środowiskowe i regulacyjne

Abstrakt

Budownictwo jest jednym z głównych sektorów odpowiadających za zużycie zasobów oraz emisje gazów cieplarnianych, co wymaga wdrażania zrównoważonych i cyrkularnych modeli gospodarowania materiałami. Kruszywa z recyklingu betonu (RCA), pozyskiwane z odpadów budowlanych i rozbiórkowych, stanowią istotny element tej transformacji. Celem pracy jest analiza rozwoju rynku RCA w Polsce w kontekście polityk gospodarki o obiegu zamkniętym UE, ze szczególnym uwzględnieniem technologii, regulacji i barier wdrożeniowych. Zastosowano podejście jakościowe oparte na analizie literatury, dokumentów oraz studiów przypadków. Obejmuje ono technologie recyklingu, właściwości RCA, odzysk wody technologicznej oraz porównanie wybranych krajów europejskich. Wyniki wskazują, że wieloetapowe procesy umożliwiają uzyskanie RCA+ o parametrach zbliżonych do kruszyw naturalnych. Dodatek do 30% RCA nie wpływa istotnie na wytrzymałość, urabialność ani odporność na karbonatyzację. Systemy odzysku wody pozwalają na jej ponowne wykorzystanie bez pogorszenia jakości betonu, natomiast zagospodarowanie frakcji drobnych pozostaje wyzwaniem. Pomimo postępu technologicznego wdrożenie RCA w Polsce ograniczają zmienność surowca, brak standaryzacji, bariery ekonomiczne oraz niska akceptacja rynku. Kraje UE o bardziej rozwiniętej gospodarce cyrkularnej osiągają wyższe poziomy recyklingu dzięki silniejszym regulacjom. Wnioski wskazują, że RCA ma istotny potencjał w zakresie dekarbonizacji i efektywności zasobowej budownictwa, jednak jego szersze wdrożenie wymaga dalszego rozwoju technologii, harmonizacji regulacyjnej oraz analiz cyklu życia (LCA).