Особенности глагольных лексико-семантических групп в родственных языках: на материале польских и белорусских глаголов защиты
DOI:
https://doi.org/10.24425/slo.2025.154384Аннотация
Цель исследования – выявить особенности реализации денотативной и каузативной семантики в рамках одной лексико-семантической группы (ЛСГ) глаголов в родственных языках. Анализ ЛСГ защиты в польском и белорусском языках показал, что одна и та же область семантики имеет разные конфигурации плана выражения. Глаголы защиты, помимо денотативного значения, содержат каузативный компонент в своей семантической структуре. Глаголы защиты не имеют регулярных формальных средств выражения каузативной семантики. Эти глаголы не демонстрируют прямой корреляции между денотативным и каузативным компонентами. Польские и белорусские каузативные глаголы расширяют перечень типов каузации. На общие для обоих языков принципы кодирования каузации оказывают влияние национальные особенности отражения действительности.
Библиографические ссылки
Apresyan Yu.D., Printsipy organizatsii tsentra i periferii v leksike i grammatike, [v:] Tipologicheskiye obosnovaniya v grammatike, Moskva 2004.
Balli Sh., Frantsuzskaya stilistika, Moskva 2001.
Balli Sh., Obshchaya lingvistika i voprosy frantsuzskogo yazyka, Moskva 1955.
Bondarko A.V., Teoriya morfologicheskikh kategoriy i aspektologicheskiye issledovaniya, Moskva 2005.
Byelaruskaya Palichka, [v:] https://knihi.com.
Etimologicheskiy slovar’ slavyanskikh yazykov. Praslavyanskiy leksicheskiy fond, [v:] http://etymolog.ruslang.ru.
Gołąb Z., Próba klasyfikacji syntaktycznej czasowników polskich (na zasadzie konotacji), „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 1967.
Kiklewicz A., Korytkowska A., Mazurkiewicz-Sułkowska J., Zatorska A., Zintegrowany opis semantyczno-syntaktyczny czasowników bułgarskich, polskich i rosyjskich (verba cogitandi i verba sentiendi), Warszawa 2019.
Kiklewicz A., Podstawowe struktury zdaniowe współczesnych języków słowiańskich: białoruski, bułgarski, polski, Olsztyn 2010.
Martynaw V., Shuba P., Yarmash M., Marfyemnaya dystrybutsyya w byelaruskay movye: Dzyeyaslow, Minsk 1967.
Matskyevich Yu., Marfalohiya dzyeyaslova w byelaruskay movye, Minsk 1959.
Mikhnyevich A., Prablyemy syemantyka-sintaksichnaha daslyedvannya byelaruskay movy, Minsk 1976.
Narodowy Korpus Języka Polskiego, [w:] https://pelcra-nkjp.clarin-pl.eu/.
Nikitevich A.V., Russkiy glagol v sostave nominativnykh ryadov, Grodno 2004.
Norman B.Yu., Perekhodnost’, zalog, vozvratnost’: na materiale bolg. i dr. slav. yaz., Minsk 1972.
Rudenka A.M., Dzyeyaslovy s syemantykay razumovykh pratsesaw u byelaruskay movye, Minsk 2000.
Rudyenko Ye., Ivashina N., Yaumyen N., Syemantiko-sintaksichyeskoye sopostavlyeniye slavyanskikh hlaholov (na matyerialye byelorusskoho, pol′skoho, russkoho i chyeshskoho yazykov), Minsk 2004.
Sopostavityel′nyy analiz vostochnoslavyanskikh yazykov, pod ryed. A.A. Lukashantsa, A.M. Myezyenko, Minsk 2005.
Shuba P., Dzyeyaslow u byelaruskay movye, Minsk 1968.
Tlumachal′ny slownik byelaruskay litaraturnay movy: bol′sh za 65000 slow, pad red. I.L. Kapylova, Minsk 2016.
Valin van R.D., Jr., The syntax-semantics-pragmatics interface: an introduction to role and reference grammar, Cambridge 2005.
Vazhnik S., Kantrastywny sintaksis pol′skay i byelaruskay mow: Syemantyka i dystrybutsyya dzyeyaslownaha predykata, Minsk 2008.
Wielki słownik języka polskiego PAN, [w:] https://wsjp.pl.
Whorf B., Language, Thought, and Reality, Cambridge 1956.
Zolotova G.A., Ocherk funktsional’nogo sintaksisa russkogo yazyka, Moskva 1973.
Żelazko K., Czasowniki przechodnie o składni wielorakiej w języku polskim, Wrocław 1975.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Slavia Orientalis

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
English
Українська
Русский
Język Polski