English
Українська
Русский
Język Polski
Phraseologisms and Set Expressions Encompassing the Component “Red”: Ukrainian-Slovak-Polish Parallels
DOI:
https://doi.org/10.24425/slo.2025.156318Abstract
The article presents a comparative analysis of phraseological units and fixed expressions containing the component <i>red</i> in Ukrainian, Slovak, and Polish, from the perspectives of linguoculturology, language pedagogy, and translation studies, within a broad cultural and linguistic context. The selected phraseological material is categorized based on the semantics of the color term red within fixed expressions, thereby constructing the semantic field of this color designation. The comparative analysis reveals a significant number of equivalent units in terms of both meaning and form across the three languages, while also identifying a range of language-specific, non-equivalent phraseological expressions. Particular difficulty for learners of these languages as foreign languages is posed by so-called “false friends” – units that share an identical form but differ partially or completely in meaning. Phraseological expressions and multi-component color terms serve as carriers of unique linguocultural information, reflecting specific cultural realities.
References
Buzássyová K., Jarošová A., Slovník súčasného slovenského jazyka. A-G, Bratislava 2006.
Drabik L. i in., Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2012.
Dudová K., Kultúrne aspekty v slovenských pomenovaniach farieb, „Jazyk a kultúra” 2018, № 36.
Entsyklopedychnyy slovnyk symvoliv kul'tury Ukrayiny, red. V. Potapenko, vyd. 5-te, dopov. i vypr., Korsunʹ-Shevchenkivsʹkyy 2015.
Discourses on colour, red. D. Gonigroszek, Piotrków Trybunalski 2018.
Frazeolohichnyy slovnyk ukrayinsʹkoyi movy, uklad. В. Bilonozhenko ta in., Kyyiv 1993.
Gonigroszek D., Językowy obraz świata barw i kolorów jako przykład kulturowych różnic w językach, „Językoznawstwo. Współczesne badania, problemy i analizy językoznawcze” 2008, nr 2.
Holubovsʹka I., Kolirna semantyka u kohnityvno-kul'turolohichnomu vysvitlenni, „Studia Slawistyczne. Etnolingwistyka i Komunikacja Międzykulturowa” 2016, nr 3.
Ignatowicz-Skowrońska J., New Phraseological Compounds with „Dywan” in Modern Polish Language, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” 2023, nr 2 (t. 30).
Inshakov A., Teoretychni zasady doslidzhennya kolirnoyi leksyky v movoznavstvi, „Filolohichni studiyi. Naukovyy visnyk Kryvorizʹkoho derzhavnoho pedahohichnoho universytetu” 2013, vyp. 9.
Kolodina L., Semantychnyy aspekt kolʹoru v ukrayinsʹkykh ta polʹsʹkykh frazeolohizmakh, „WEB OF SCHOLAR. Multidisciplinary Scientific Journal” 2028, nr 3 (21), vol. 4.
Komorowska E., Stanulewicz D., Psychologiczne znaczenie polskich i ukraińskich nazw barw – porównanie wyników badań testowych, [w:] Język, tożsamość i komunikacja międzykulturowa. Księga pamiątkowa ofiarowana Doktor Bożenie Zinkiewicz-Tomanek, red. E. Komorowska, D. Stanulewicz, Szczecin 2010.
Kožáriková H., Symbolika a význam farieb vo finančnej terminológii, „Jazyk a kultúra“ 2012, nr 10, [v:] www.ff.unipo.sk/jak/10_2012 .
Kvapil R., Krasnyy tsvet v lingvokul'turologicheskom slovatsko-russkom prostranstve, „Endless Light in Science“ 2023, № 5.
Kvapil R., Uličná M., Kolorizmy v slovensko-ruskom konteхte, České Budějovice 2021.
Levchenko O., Spetsyfika spoluk iz komponentom rozhevyy (na materiali ukrayins'koyi ta anhliys'koyi mov), «Naukovyy visnyk Skhidnoуevropeуsʹkogo natsionalʹnoho universytetu imeni Lesi Ukraуіnky», 2014.
Lisowska B., Leksem „czerwony” jako komponent związków frazeologicznych w języku polskim, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Folia 51. Studia Linguistica III” 2008.
Luchechko T., Asotsiatyvni paraleli chervonoho ta zelenoho kolʹoriv v ukrayinsʹkykh ta anhliysʹkykh prysliv’уakh, «Vcheni zapysky TNU imeni V. I. Vernadsʹkoho. Seriуa: Filolohiуa. Sotsialʹni komunikatsiyi» 2020, tom 31 (70), № 2.
Ukraуinsʹki prykazky, prysliv’уa i take inshe, uklad. М. Nomys, Kyyiv 1993.
Obserwatorium językowy Uniwersytetu Warszawskiego: Nowe frazeologizmy w polszczyźnie, [w:] https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/.
Ološtiak M., Ivanová M., Kapitoly z lexikológie (lexikálna syntagmatika a viacslovné pomenovania), Prešov 2013.
Semashko T., Osoblyvosti semantyky ta funktsionuvannya sliv-koloratviv v ukrayins'kiy frazeolohiyi, Kyyiv 2008.
Skorupka S., Słownik frazeologiczny języka polskiego, t. 1-2, Warszawa 1967-1968.
Slovnyk frazeolohizmiv ukrayinsʹkoyi movy, uklad. V. Bilonozhenko ta in., Kyyiv 2003.
Slovnyk ukrayinsʹkoyi movy v 11 tomakh, Kyyiv 1970-1980.
Smerchko A., Ivanochko H., Smerchko An., Symvoly-koloratyvy yak motyvuyucha i dyrevatsiyna baza slov’yans'kykh frazeolohizmiv (slovnykovi materialy), «Molodʹ i rynok» 2012, № 3 (86).
Smiešková E., Malý frazeologický slovník, Bratislava 1977.
Spišiaková M. et al., Chromatické pomenovania s bielou a čiernou farbou v španielčine a taliančine na pozadí slovenčiny, České Budějovice 2021.
Stypa H., Nazwy barw i ich symbolika we frazeologii języka niemieckiego i polskiego, „Prace Komisji Językoznawczej BTN“ 2015, nr XXV.
Štefančík R., Dulebová I., Jazyk a politika, Bratislava 2017.
Tokarski R., Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie, Lublin 2004.
Ukraуinsʹki prysliv’уa ta prykazky, uporуad. M. Paziak, Kyуiv 1976.
Viacslovné pomenovania v slovenčine, ed. M. Ološtiak, Prešov 2015.
Wielki słownik frazeologiczny PWN z przysłowiami, red. A. Kłosińska, E. Sobol, A. Stankiewicz, Warszawa 2005.
Wielki słownik języka polskiego, red. P. Żmigrodzki, [w:] wsjp.pl.
Záturecký A., Slovenské príslovia, porekadlá a úslovia, Bratislava 1975.
Zhuk T., Frazeolohizmy z komponentamy na poznachennуa kolʹoru (na materiali „Frazeolohichnoho slovnyka ukraуіnsʹkoуі movy”), «Naukovi zapysky Nizhynsʹkoho derzhavnoho universytetu im. Mykoly Hoholya. Seriya: Filolohichni nauky» 2010, kn. 2.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Slavia Orientalis
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
